“gái NGHỆ” là một bước chuyển hướng rõ ràng trong hành trình hình ảnh của Hương Tràm. Về phần nhạc, “gái NGHỆ” chọn hướng dân gian đương đại. Bản phối pha trộn giữa pop, electro và rock theo đúng tinh thần mà nhiều sản phẩm nhạc Việt gần đây theo đuổi khi muốn đưa chất liệu dân ca vào không gian nghe hiện đại. Tiết tấu giật, dồn dập, kết hợp sound effect điện tử tạo cảm giác trẻ trung, sôi động, đối lập có chủ đích với phần lời mang đậm chất ví giặm truyền thống.
Cách phối này giúp bài hát không bị rơi vào lối mòn dân ca remix đơn thuần, mà tạo ra một không gian âm thanh vừa quen vừa lạ. Người nghe vừa nhận ra hơi hồn quê trong câu chữ, vừa cảm nhận được năng lượng bùng nổ của một bản nhạc dance hiện đại. Phần lời “gái NGHỆ” được viết theo đúng mạch ví giặm, lấy câu ca dao “đường vô xứ Nghệ quanh co” làm nền mở đầu, rồi từ đó dựng lên hình tượng cô gái Nghệ qua chính cách nói của người miền Trung. Cái hay nằm ở việc lời bài hát không tả gái Nghệ bằng tính từ chung chung, mà để nhân vật tự bộc lộ tính cách qua từng câu hát mang khẩu ngữ thật.
Đoạn ví giặm “Đã thương thì thương cho chắc, đã trục trặc thì trục trặc cho luôn” là một câu nói dân gian được giữ nguyên chất giọng, không bị văn chương hóa đi mất gốc. Hình ảnh con thỏ đứng đầu truông, vui thì giỡn bóng buồn thì bỏ đi, cũng là kiểu ví ẩn dụ rất đặc trưng của ví giặm Nghệ Tĩnh, được khéo lồng vào để vừa giữ chất dân gian vừa kể được câu chuyện tình yêu hiện đại.
Xuyên suốt bài, tính cách gái Nghệ được khắc qua thế đối lập rõ ràng. Một bên là sự thật lòng, chung tình, không chuộng ai sang mà chê người nghèo hèn, tình khắc lên non như sông vẹn dòng. Một bên là sự dễ ghen, ghét nhất hạng người hứa rồi quên, nói lời loanh quanh. Chính chữ “loanh quanh” được nhắc lại nhiều lần trong điệp khúc, đối lập thẳng với hình ảnh “đường vô xứ Nghệ quanh co” ở đầu bài. Đường có thể quanh co, nhưng người gái Nghệ thì không quanh co trong tình cảm, đây là một phép đối chữ rất chắc tay.
Chữ “NGHỆ” trong tựa đề được kéo căng ra hai nghĩa cùng lúc. Một là Nghệ An, mảnh đất cô sinh ra và lớn lên. Hai là nghệ thuật, là cách một nghệ sĩ nhìn thế giới quanh mình. Khi chất nghệ sĩ ấy bước về lại Nghệ An, những thứ bình dị nhất bỗng hoá thân thành sân khấu. Chợ thành sàn diễn, chung cư cũ thành backdrop, con đường thành đường catwalk.
Lớp đầu tiên biến Nghệ An thành một viện bảo tàng sống, lấy hình ảnh cá gỗ làm trung tâm. Một khung tranh kiểu bảo tàng được dựng giữa đời sống thật, cá khô treo lủng lẳng như hiện vật trưng bày, trong khi những cô gái xứ Nghệ xuất hiện thành hàng dài như các ngư phủ thời hiện đại đang thả mồi. Lớp hình ảnh này mang tinh thần giễu nhại văn hoá có chủ đích, hài hước, châm biếm nhẹ, nhưng tự hào đến từng khung hình, tuyệt nhiên không có ý hạ thấp.
Nữ ca sĩ đưa bóng đá trở thành ngôn ngữ thời trang, dưới cái tên “The Nghệ Block”. Sông Lam Nghệ An ở đây không phải một chi tiết trang trí cho có, mà là một tuyên ngôn rõ ràng. Không cần hàng hiệu, chỉ cần một chiếc áo vàng rực cũng đủ để nói mình đến từ đâu. Áo bóng đá phơi trên dây, sân vận động làm phông nền, các cô gái trong màu áo vàng đội bóng, và một người chơi freestyle football xuất hiện như một nghi lễ đường phố riêng của miền Trung. Đây là cách MV gắn bản sắc địa phương vào thời trang mà không cần dựa vào bất kỳ thương hiệu xa xỉ nào.
Những chất liệu rẻ và quen thuộc nhất, như chiếu hoa, khăn nhựa, ghế nhựa đám cưới, được cường điệu hóa đến như một ông cụ ngồi đọc báo giữa khung cảnh chiếu hoa trải khắp, các vũ công xoay người trên những tấm chiếu rực màu. Hình ảnh lố nhưng vẫn giữ được sự tự hào, đúng tinh thần đẩy cái quen thuộc lên thành thời trang mà bản brief ban đầu đặt ra.
Người đàn ông đảm nhận phần hò ví giặm trong MV chính là NSND Tiến Dũng, bố của Hương Tràm. Đây là một trong những khoảnh khắc cho thấy “gái NGHỆ” không đơn thuần là một bộ ảnh thời trang đặt trên nền quê hương cho đẹp mắt. Nó là một lời đối thoại giữa hai thế hệ, giữa truyền thống và hiện tại, giữa người cha hát hò sông và người con đang đứng giữa một sân khấu thời trang được dựng lên từ chính những gì bình dị nhất của xứ Nghệ.
Sự xuất hiện của ông trong vai trò này mang tính cảm xúc nhiều hơn tính tư liệu hay kỹ thuật sản xuất. Đây là quyết định gắn câu chuyện cá nhân của Hương Tràm vào câu chuyện văn hoá lớn hơn mà toàn bộ MV muốn kể, biến tiếng hò vang lên trong MV thành một sự tiếp nối thế hệ thật, chứ không còn là một chi tiết dân gian được tái hiện chung chung.
