Home Modern Collectible Kính AI: Khi công nghệ trở thành tuyên ngôn thời trang

Kính thông minh không phải là khái niệm mới. Những phiên bản đầu tiên thường hướng đến môi trường công nghiệp, nơi khả năng tiếp nhận thông tin mà không cần sử dụng tay giúp người lao động làm theo hướng dẫn, kiểm tra thiết bị hoặc kết nối với chuyên gia từ xa. Cho đến nay, đây vẫn là một trong những ứng dụng thực tiễn của công nghệ này.
Hơn một thập kỷ trước, Google Glass từng sáng tạo chiếc kính thông minh gây sự chú ý của công chúng. Tuy nhiên, sản phẩm nhanh chóng để lộ những hạn chế khi tiếp cận người tiêu dùng đại chúng: Giá thành cao, thiết kế khác thường và những tranh luận về quyền riêng tư. Sau đó, Snap thử nghiệm một hướng đi khác với Spectacles, tập trung vào khả năng ghi lại những đoạn video ngắn từ góc nhìn thứ nhất để chia sẻ trên mạng xã hội.
Trong khi đó, thị trường thực tế tăng cường dần chuyển hướng sang những thiết bị có kích thước lớn hơn như Meta Quest và Apple Vision Pro. Dù sở hữu nhiều tính năng tiên tiến, chúng vẫn chưa thể trở thành vật dụng quen thuộc trong đời sống hàng ngày.
Những thử nghiệm trước đây cho thấy công nghệ tiên tiến thôi là chưa đủ. Một sản phẩm đeo trên khuôn mặt cần đáp ứng nhiều tiêu chí hơn: Thoải mái, có mức giá hợp lý, dễ sử dụng và quan trọng không kém là phải đủ đẹp để người dùng muốn mang theo mỗi ngày. Đây cũng là điểm khác biệt của thế hệ kính AI hiện nay. Thay vì cố gắng biến kính mắt thành một thiết bị công nghệ nổi bật, các nhà sản xuất bắt đầu đi theo chiều ngược lại: Giữ nguyên hình dáng và trải nghiệm của một chiếc kính thời trang, sau đó tích hợp những tính năng thông minh vào bên trong.

Một trong những ví dụ rõ nét nhất là Ray-Ban Meta, sản phẩm hợp tác giữa Meta và EssilorLuxottica – Tập đoàn mắt kính sở hữu những thương hiệu như Ray-Ban và Oakley. Thay vì tạo ra một thiết bị hoàn toàn mới, hai bên lựa chọn phát triển trên những kiểu dáng kính đã quen thuộc với người tiêu dùng. Camera, micro, loa mở và trợ lý trí tuệ nhân tạo được tích hợp trực tiếp vào gọng kính, mang đến những trải nghiệm mới mà không làm mất đi diện mạo vốn có của sản phẩm.
Cách tiếp cận này đang tạo ra một hướng đi đáng chú ý cho ngành mắt kính. Người dùng vẫn có thể lựa chọn kiểu dáng phù hợp với khuôn mặt, lắp tròng kính theo đơn thuốc và sử dụng sản phẩm như một chiếc kính thông thường.
Tuy nhiên, cuộc chơi không còn giới hạn ở những tập đoàn công nghệ và các nhà sản xuất mắt kính truyền thống. Sự tham gia của Gentle Monster trong dự án kính AI hợp tác cùng Google và Samsung cho thấy một hướng phát triển khác khi đưa công nghệ vào thế giới thời trang thông qua ngôn ngữ thiết kế và bản sắc sáng tạo riêng.
Ra mắt với tên gọi Intelligent Eyewear, bộ sưu tập của Gentle Monster gồm sáu thiết kế với 16 phiên bản màu sắc và tròng kính khác nhau. Những gam màu đỏ sẫm, hồng, xám và vàng được kết hợp cùng tròng trong suốt hoặc có màu, tiếp tục thể hiện tinh thần thử nghiệm và cá tính thị giác đặc trưng của thương hiệu. Trong khi đó, Google mang đến nền tảng trí tuệ nhân tạo Gemini, còn Samsung đảm nhiệm vai trò phát triển phần cứng và khả năng kết nối với hệ sinh thái thiết bị di động.
Điều đáng chú ý nằm ở cách Gentle Monster nhìn nhận chiếc kính AI không đơn thuần là một thiết bị hỗ trợ công nghệ. Với thương hiệu Hàn Quốc, kính mắt vốn đã là phương tiện thể hiện cá tính, đôi khi mang tính điêu khắc và tạo nên dấu ấn riêng cho diện mạo người đeo. Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào sản phẩm vì thế không đồng nghĩa phải từ bỏ ngôn ngữ thiết kế vốn có.
Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Gentle Monster, Hankook Kim, từng nhấn mạnh mong muốn tạo nên một sản phẩm có khả năng biểu đạt cảm xúc và cá tính không kém những tiến bộ về công nghệ. Đây là một cách tiếp cận đáng chú ý: Thay vì chỉ tập trung vào những gì thiết bị có thể làm, thương hiệu còn quan tâm đến cảm giác mà người dùng có được khi đeo nó.
Sự xuất hiện của Gentle Monster cũng cho thấy một thay đổi quan trọng trong ngành mắt kính: Công nghệ không còn là lợi thế duy nhất để cạnh tranh. Thiết kế, khả năng tạo ra bản sắc và sức hấp dẫn văn hóa của thương hiệu cũng có thể quyết định việc một thiết bị có trở thành món đồ được người tiêu dùng lựa chọn hay không.

Mẫu kính AI Ray-Ban Meta
Ở cấp độ cơ bản, kính AI kết hợp chức năng của kính mắt truyền thống với camera, micro, loa và trợ lý trí tuệ nhân tạo. Người dùng có thể chụp ảnh, quay video mà không cần dùng tay, thực hiện cuộc gọi, nghe nhạc, gửi tin nhắn, dịch ngôn ngữ, nhận diện vật thể và điều khiển thiết bị bằng giọng nói.
Những phiên bản cao cấp hơn đang hướng đến khả năng hiển thị thông tin trực tiếp trên tròng kính. Ray-Ban Meta Display, ra mắt năm 2025, là một ví dụ với màn hình màu tích hợp, cho phép người dùng xem thông báo, tin nhắn, chỉ đường, bản dịch trực tiếp và phản hồi hình ảnh từ trí tuệ nhân tạo. Thiết bị được điều khiển thông qua vòng đeo tay cảm biến thần kinh.
Với thế hệ kính Intelligent Eyewear mới của Google, Samsung và các đối tác, trải nghiệm được phát triển theo hướng hỗ trợ người dùng trong những tình huống thường ngày. Thông qua Gemini, người đeo có thể hỏi thông tin về một địa điểm, nhận gợi ý cá nhân hóa, tra cứu nội dung trước mắt hoặc yêu cầu dịch hội thoại trực tiếp. Google Maps có thể cung cấp chỉ đường bằng âm thanh, trong khi Google Translate hỗ trợ dịch giọng nói theo thời gian thực với hơn 70 ngôn ngữ.
Phần cứng của thiết bị cũng cho thấy nỗ lực đưa công nghệ vào một thiết kế đủ nhẹ để sử dụng cả ngày. Kính có camera góc siêu rộng 12 megapixel, loa mở và thời lượng pin tối đa khoảng chín giờ tùy theo cách sử dụng. Một số tính năng còn hỗ trợ người khiếm thị hoặc có thị lực kém thông qua khả năng mô tả hình ảnh bằng âm thanh.
Điều này không đồng nghĩa điện thoại thông minh sẽ sớm biến mất. Thay vào đó, kính AI có thể trở thành một giao diện công nghệ bổ trợ, phục vụ những thao tác ngắn nhưng diễn ra thường xuyên, đặc biệt trong những lúc người dùng cần rảnh tay và vẫn quan sát được môi trường xung quanh.

Hệ sinh thái kính thông minh rộng hơn câu chuyện của một thương hiệu hay một công ty riêng lẻ. Các tập đoàn mắt kính đóng góp năng lực thiết kế gọng, công nghệ tròng kính, khả năng lắp kính theo đơn thuốc, hệ thống cửa hàng và chuyên môn tư vấn, điều chỉnh sản phẩm. Trong khi đó, các công ty công nghệ đảm nhiệm trợ lý trí tuệ nhân tạo, nền tảng phần mềm, hạ tầng điện toán đám mây và khả năng tiếp cận người tiêu dùng.
Bên cạnh Meta và EssilorLuxottica, Google, Samsung, Apple, Snap và Amazon cũng đang tham gia cuộc đua thông qua những nghiên cứu về thực tế tăng cường, điện toán không gian, trợ lý giọng nói, kính thông minh và các nền tảng công nghệ liên quan.
Ngoài những tập đoàn lớn, thị trường còn có sự góp mặt của nhiều doanh nghiệp chuyên biệt như Vuzix, Xreal, Rokid, Brilliant Labs, Solos và Xiaomi. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm của những đơn vị này vẫn tập trung vào các nhu cầu cụ thể như công cụ dành cho doanh nghiệp, kính có màn hình hiển thị, dịch thuật, âm thanh hoặc ứng dụng thực tế tăng cường dành cho nhà phát triển.

Điều này khiến việc xác định doanh nghiệp chiến thắng trong cuộc đua trở nên phức tạp hơn. Giá trị kinh tế của thị trường có thể nằm ở phần cứng, tròng kính theo đơn thuốc, lớp phủ bảo vệ, phần mềm, dịch vụ trí tuệ nhân tạo, hệ sinh thái ứng dụng hoặc mạng lưới phân phối. Hiện vẫn chưa thể xác định bên nào sẽ nắm giữ phần lợi nhuận lớn nhất.
Một trong những lợi thế đáng kể của các tập đoàn mắt kính là khả năng phân phối và am hiểu sản phẩm. Khác với điện thoại hay tai nghe, kính mắt cần được thử trực tiếp, điều chỉnh theo khuôn mặt và đáp ứng những yêu cầu riêng về thị lực. Đây là lợi thế mà các công ty công nghệ thuần túy khó có thể xây dựng trong thời gian ngắn. Ngược lại, các nền tảng công nghệ có thể nắm quyền kiểm soát phần mềm, trợ lý trí tuệ nhân tạo và mối quan hệ trực tiếp với người dùng. Điều này đặt ra câu hỏi về cách phân chia giá trị giữa nhà sản xuất phần cứng và đơn vị sở hữu nền tảng công nghệ.
Tiềm năng lớn nhất của kính AI là trở thành một ngành hàng điện tử tiêu dùng quan trọng, nằm giữa điện thoại thông minh, tai nghe không dây và đồng hồ thông minh. Nếu trở thành một phần quen thuộc trong đời sống, sản phẩm có thể mở ra nguồn doanh thu mới, đồng thời giúp các doanh nghiệp trong hệ sinh thái xây dựng mối quan hệ bền chặt hơn với khách hàng.
Những con số ban đầu cho thấy thị trường đang tăng trưởng nhanh. EssilorLuxottica đã bán hơn 7 triệu chiếc kính AI trong năm 2025, so với khoảng 1,7 triệu chiếc vào năm 2024. Dòng sản phẩm này đóng góp khoảng 6% doanh thu toàn tập đoàn. Đây là bước chuyển đáng kể về quy mô đối với một lĩnh vực từng bị xem là thử nghiệm dành cho nhóm người dùng nhỏ.
Tuy nhiên, con đường tiến đến thị trường đại chúng vẫn còn nhiều trở ngại. Các công nghệ mới thường cần nhiều thời gian hơn dự kiến để thay đổi thói quen tiêu dùng. Một bộ phận khách hàng có thể cho rằng điện thoại và tai nghe hiện tại đã đáp ứng đủ nhu cầu, trong khi việc phải sạc thêm một thiết bị khác mỗi ngày cũng có thể trở thành bất tiện.
Quyền riêng tư là một trong những vấn đề đáng quan tâm nhất. Camera và micro được tích hợp vào những chiếc kính có vẻ ngoài bình thường làm dấy lên lo ngại về việc người xung quanh có thể bị ghi hình mà không hề hay biết. Khi thiết bị có khả năng nhận diện khuôn mặt, thu thập dữ liệu sinh trắc học hoặc tiếp cận thông tin sức khỏe, những tranh luận về bảo mật sẽ càng trở nên phức tạp.
Các nhà sản xuất cũng đang phải tìm cách giải quyết vấn đề này. Google cho biết kính Intelligent Eyewear được trang bị đèn báo khi ghi hình, cơ chế kiểm soát quyền truy cập camera và micro, cùng những biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, công nghệ bảo mật chỉ là một phần của câu chuyện. Cách người dùng sử dụng thiết bị và sự tôn trọng quyền riêng tư của những người xung quanh mới là yếu tố quyết định mức độ chấp nhận của xã hội.
Bên cạnh đó, cạnh tranh sẽ ngày càng khốc liệt. Các tập đoàn công nghệ lớn sở hữu nguồn lực tài chính dồi dào và hệ sinh thái phần mềm mạnh, trong khi những đối thủ châu Á có lợi thế về chi phí có thể tạo áp lực lên giá bán. Một số sản phẩm cũng có thể chỉ phục vụ những nhóm khách hàng chuyên biệt trong lĩnh vực doanh nghiệp, thể thao hoặc các nhu cầu chuyên môn, thay vì trở thành thiết bị tiêu dùng phổ biến.

Kính AI vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng lĩnh vực này đã vượt qua giới hạn của một ý tưởng công nghệ để trở thành dòng sản phẩm tiêu dùng có tính khả thi. Trong tương lai gần, viễn cảnh hợp lý hơn không phải là sự biến mất của điện thoại thông minh, mà là sự xuất hiện của một thiết bị bổ trợ, giúp con người tiếp nhận thông tin và tương tác với công nghệ trong những tình huống cần rảnh tay và vẫn quan sát trực tiếp môi trường xung quanh.
Chúng ta có thể hình dung một ngày không xa, khi việc đến cửa hàng mắt kính để đặt một chiếc kính thông minh theo nhu cầu cá nhân trở nên bình thường. Một người có thể lựa chọn kiểu gọng phù hợp với khuôn mặt, lắp tròng kính theo đơn thuốc, đồng thời sử dụng trợ lý trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ công việc, giao tiếp và di chuyển. Thậm chí, việc cải thiện khả năng nghe cũng có thể được tích hợp vào một chiếc kính có diện mạo không khác biệt nhiều so với những thiết kế thời trang thông thường.
Nhìn rộng hơn, sự tham gia của Gentle Monster, Ray-Ban, Warby Parker cùng những tập đoàn công nghệ như Google, Samsung và Meta cho thấy kính mắt đang đứng trước một giai đoạn chuyển mình đáng kể. Đây không còn là cuộc cạnh tranh đơn thuần về cấu hình hay tính năng, mà còn là cuộc gặp gỡ giữa công nghệ, thiết kế, văn hóa và cách con người thể hiện bản thân.
Nếu trước đây, một chiếc kính được lựa chọn chủ yếu dựa trên khả năng điều chỉnh thị lực, chất liệu hay kiểu dáng, thì trong tương lai, người tiêu dùng có thể cân nhắc thêm những giá trị hoàn toàn mới: Khả năng kết nối, tiếp nhận thông tin, dịch thuật, hỗ trợ thính giác và chăm sóc sức khỏe.
Sau cùng, thành công của kính AI sẽ không chỉ phụ thuộc vào việc công nghệ bên trong có thể làm được bao nhiêu điều. Quan trọng hơn, đó phải là sản phẩm đủ hữu ích để người dùng cần đến, đủ đẹp để họ muốn đeo và đủ đáng tin cậy để trở thành một phần trong cuộc sống hằng ngày. Bởi trong cuộc đua này, công nghệ có thể tạo nên sự khác biệt, nhưng chính thiết kế và trải nghiệm mới là điều khiến một chiếc kính thực sự được lựa chọn.

Men’s Folio, tạp chí quốc tế về thời trang và phong cách sống dành cho quý ông sành điệu, có bề dày hơn 25 năm kể từ ngày thành lập đầu tiên vào năm 1997 tại Singapore. Men’s Folio mang sứ mệnh quảng bá tài năng châu Á, cũng như xu hướng thời trang nổi bật nhất qua các mùa. Hiện ấn phẩm đã có mặt tại đa quốc gia, hoạt động mạnh mẽ ở các nước Đông Nam Á, và chính thức có mặt tại Việt Nam vào tháng 11/2020. Ấn phẩm Men’s Folio Vietnam hội tụ những bài viết tinh hoa, hình ảnh bắt mắt, giới thiệu những nhân vật danh tiếng của ngành công nghiệp thời trang và giải trí Việt Nam. Cùng cái nhìn tổng quan về xu hướng, thời trang và phong cách sống nổi bật nhất dành cho phái mạnh theo từng mùa/năm.
Copyright © 2024 Luxuo Media Vietnam. All Rights Reserved. Website Developed by Tony Toàn