Sau bốn thập kỷ hoạt động trong ngành thời trang, Marc Jacobs hiểu rõ điều gì thường xảy ra khi một thương hiệu mang tên nhà thiết kế được chuyển nhượng cho một công ty khác. Gần đây, Helmut Lang, Jil Sander, Martin Margiela, John Galliano và Tom Ford đều đã rời khỏi thương hiệu mang tên mình vì những lý do khác nhau, không lâu sau khi quyền sở hữu thay đổi. Jacobs đã chứng kiến những câu chuyện ấy và biết rằng sớm muộn gì mình cũng sẽ nhận được câu hỏi tương tự.
“Tôi không thể trả lời câu hỏi đó. Điều thực tế nhất mà tôi có thể nói là chúng ta hãy chờ xem”, ông chia sẻ.
Trong một ngày tháng 8 đẹp trời, Jacobs lái xe vào thành phố để nói về những khả năng đang mở ra trước mắt, sau khi LVMH công bố việc bán thương hiệu do ông đồng sáng lập cùng Robert Duffy vào năm 1993. Hai chủ sở hữu mới là WHP Global, công ty chuyên quản lý và cấp phép thương hiệu, cùng G-III Apparel Group, tập đoàn thời trang có trụ sở tại New York với thế mạnh về sản xuất và phân phối.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, nhà thiết kế phần lớn giữ thái độ bình thản trước sự thay đổi quyền sở hữu, ví tình thế hiện tại như việc phải lựa chọn giữa điều mình đã biết rõ và một điều hoàn toàn xa lạ.
Ông nhìn lại 29 năm dưới mái nhà LVMH, đồng thời chia sẻ những ấn tượng ban đầu về hai chủ sở hữu mới. Yehuda Shmidman, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành WHP Global, đang quản lý danh mục thương hiệu trải dài từ Vera Wang, Rag & Bone, Isaac Mizrahi, Anne Klein đến Joseph Abboud, bên cạnh những doanh nghiệp bán lẻ như Lands’ End, Toys “R” Us và Express. Trong khi đó, Morris Goldfarb, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành G-III Apparel Group, điều hành một tập đoàn sở hữu mười thương hiệu, trong đó có Donna Karan, Karl Lagerfeld và Vilebrequin, đồng thời quản lý nhiều thương hiệu khác theo hình thức cấp phép. Marc Jacobs là thương vụ mua lại thứ mười một của tập đoàn này.
“Tôi yêu sự thay đổi, nhưng đồng thời cũng thực sự ghét nó. Có lúc tôi thấy hào hứng, muốn bắt tay vào làm ngay và nóng lòng chờ xem mọi chuyện sẽ đi đến đâu. Nhưng rồi tôi lại nghĩ mình không biết điều gì sẽ xảy ra. Tôi sẽ thận trọng, không muốn đặt quá nhiều kỳ vọng. Tôi cứ dao động giữa hai trạng thái ấy”, nhà thiết kế chia sẻ.
Sự bất định dường như đã trở thành điều Jacobs học cách chung sống trong những năm gần đây. Nó thể hiện trong các buổi trình diễn ngày càng thu nhỏ, gần gũi kể từ đại dịch, cũng như trong hình ảnh cá nhân đã thay đổi theo thời gian. Bất chấp niềm yêu thích nghệ thuật làm móng và thói quen mua sắm tại Chanel, Jacobs ngày nay có phần trầm lắng hơn hình ảnh nhà thiết kế cơ bắp, phủ đầy hình xăm của mười hay hai mươi năm trước.
Ở tuổi 63, người từng định hình tinh thần thời trang trẻ trung của khu trung tâm New York, góp phần đưa Louis Vuitton từ một nhà sản xuất hành lý truyền thống trở thành đế chế thời trang và túi xách xa xỉ, đang đứng trước một trong những bước ngoặt lớn nhất sự nghiệp. Thế nhưng, ông không ngần ngại thừa nhận mình thích ở nhà cùng bạn đời, Char Defrancesco tại Rye, vùng ngoại ô xanh mát của New York, nơi cả hai chuyển đến sống từ năm 2019.
“Tôi nghĩ cảm giác mình đang trải qua hôm nay giống như nỗi lo lắng trước ngày tựu trường. Nếu phải quay lại trường vào ngày 1 tháng Chín, có lẽ tôi sẽ hồi hộp. Nhưng nếu phải bắt đầu ở một ngôi trường hoàn toàn mới vào ngày đó, tôi sẽ thực sự hoảng sợ. Tôi có những nỗi lo, băn khoăn, căng thẳng và nghi ngờ. Nhưng tôi cũng có hy vọng. Vì vậy, hãy xem mọi chuyện diễn ra thế nào. Hãy cùng làm việc với họ”, nhà thiết kế cho biết.
Trong khi Jacobs chấp nhận bước vào giai đoạn mới với tâm thế dè dặt, người hâm mộ và giới thời trang khó lòng bình thản trước những điều chưa được giải đáp. Liệu ông có thể hợp tác với WHP Global và G-III mà không đánh mất bản sắc sáng tạo của mình?
Điều làm nên vị trí của Marc Jacobs chính là khả năng tiếp nhận những yếu tố văn hóa tưởng chừng rời rạc, rồi biến chúng thành ngôn ngữ thời trang của một thời đại trước khi phần còn lại của thế giới kịp nhận ra. Bộ sưu tập mang tinh thần grunge dành cho Perry Ellis năm 1992 là ví dụ tiêu biểu, mở đầu cho một sự nghiệp hào nhoáng của nhà thiết kế. Để làm được điều đó, ông cần thời gian, sự kiên nhẫn và nguồn lực tài chính đủ lớn.
Jacobs có khả năng nắm bắt tinh thần đương thời từ những chất liệu khó đoán nhất: Nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc và bản chất con người. Ông xây dựng thế giới thẩm mỹ của riêng mình qua chiếc áo len cashmere xù lông, áo khoác thủy thủ phom rộng, chiếc váy đơn giản kết hợp găng tay dạ tiệc, hay những lời tri ân dành cho các nhà thiết kế mà ông ngưỡng mộ như Yves Saint Laurent, Miuccia Prada và Rei Kawakubo. Ông cũng tìm thấy vẻ đẹp ở những người phụ nữ không hoàn hảo nhưng vẫn sở hữu phong thái thanh lịch, đồng thời biến chính trải nghiệm của mình với tư cách một nhân vật thường xuyên xuất hiện trên báo lá cải thành một phần của câu chuyện cá nhân.
Tuy nhiên, tạo ra thứ gì đó mới mẻ và có sức hấp dẫn trong một ngành công nghiệp chịu nhiều ràng buộc như thời trang luôn đòi hỏi tinh thần chấp nhận rủi ro, điều không phải lúc nào cũng phù hợp với những ưu tiên của doanh nghiệp. Bộ sưu tập grunge năm 1992 từng bị giới phê bình chỉ trích dữ dội, dẫn đến việc Jacobs rời Perry Ellis sau khi công ty quyết định không đưa các thiết kế ấy vào sản xuất thương mại.
Liệu đó có phải là giới hạn cuối cùng của Marc Jacobs?
Thực tế, Jacobs vẫn muốn tiếp tục. Thậm chí, ông có phần hào hứng trước khả năng G-III, tập đoàn Mỹ vốn được biết đến nhiều hơn với các thương hiệu thời trang phân phối qua hệ thống bán lẻ và hoạt động cấp phép, có thể làm được điều mà một tập đoàn xa xỉ Pháp chưa thực hiện được: Khai thác tài năng sáng tạo của ông thông qua một dòng thời trang ứng dụng có mức giá dễ tiếp cận hơn và quy mô thương mại rộng lớn hơn.
Ông gọi đó là một hướng đi mang tính đại chúng và thương mại hơn, gợi nhớ đến Marc by Marc Jacobs, dòng sản phẩm từng phát triển mạnh trước khi bị khai tử cách đây khoảng một thập kỷ, trong giai đoạn nhiều doanh nghiệp thời trang thu gọn cấu trúc thương hiệu và loại bỏ những dòng sản phẩm thứ cấp.
Jacobs không quá bận tâm đến việc tên mình xuất hiện ở đâu. Đó có thể là Bergdorf Goodman, một trong hai cửa hàng hiếm hoi trên thế giới phân phối các bộ sưu tập trình diễn của ông, hoặc Nordstrom, Macy’s và Dillard’s nếu G-III quyết định đưa dòng sản phẩm thương mại mới vào hệ thống. Ông cũng không có ý định kiểm soát từng chiếc váy dạ hội hay từng cặp kính mát mang tên mình.
“Tôi không muốn phải xem xét từng sản phẩm một. Tôi muốn trở thành một đối tác tốt của họ, à tôi cũng muốn họ thực sự muốn làm việc cùng tôi”, ông nói.
Trong vài năm gần đây, Jacobs không hoàn toàn hài lòng với những sản phẩm thương mại mà thương hiệu phát triển dưới thời LVMH. Các cửa hàng tràn ngập những phiên bản khác nhau của The Tote Bag, ví nhiều màu sắc và mẫu giày 72 Spring Sneaker. Theo ông, những sản phẩm ấy dần trở thành hàng hóa thuần túy, thiếu đi sự phấn khích từng hiện diện trong những ngày đội ngũ thiết kế và tạo mẫu của Marc by Marc Jacobs cùng dòng sản phẩm chính làm việc tại các tầng khác nhau trong trụ sở số 72 Spring Street.
Họ có thể đảm nhiệm những công việc khác nhau, nhưng vẫn là bạn bè cùng chia sẻ một cách nhìn về thời trang.
“Không có sự phân chia giữa thương mại và trình diễn. Tất cả chúng tôi đều làm việc với suy nghĩ rằng hãy cứ tạo ra thời trang, bất kể giá bán là bao nhiêu. Mục tiêu luôn giống nhau. Công việc không bị điều hành trước hết bởi những người chỉ nhìn vào kinh doanh, mà lấy thiết kế làm trọng tâm. Tôi yêu điều đó”, Jacobs nhớ lại.
Mô hình ấy từng mang lại thành công đáng kể. Trong giai đoạn phát triển mạnh vào đầu những năm 2010, Marc by Marc Jacobs đạt doanh thu khoảng 400 triệu USD tại các cửa hàng bách hóa.
Có lẽ phép màu có thể xảy ra lần nữa. Điều kiện thị trường hiện tại cũng mở ra cơ hội nhất định. Trong khi thị trường xa xỉ tại châu Âu và châu Á vẫn đối mặt với sự suy yếu, người tiêu dùng Mỹ cho thấy sức chống chịu tốt hơn. Marc Jacobs còn sở hữu lợi thế của một thương hiệu mang đậm tinh thần Mỹ, vốn không còn được phân phối rộng rãi trong một thời gian dài, đặc biệt ở những mức giá dễ tiếp cận ngoài phụ kiện, nước hoa và mỹ phẩm.
Bản thân Marc Jacobs vẫn hiện diện dày đặc trong văn hóa đại chúng. Ông xuất hiện trên trang bìa Vanity Fair, góp mặt trong album mới nhất của Charli XCX bên cạnh John Cale và Martin Scorsese, dự thảm đỏ tại Venice trong buổi công chiếu phim tài liệu Marc by Sofia của Sofia Coppola, xuất hiện trong The Devil Wears Prada 2 và đứng chung sân khấu với Anna Wintour trong vở diễn Broadway Cats: The Jellicle Ball. Trên Instagram, ông tiếp tục chia sẻ cuộc sống với 2,2 triệu người theo dõi.
Sức ảnh hưởng ấy qua nhiều thế hệ có thể trở thành nền tảng để thương hiệu phát triển những sản phẩm ở mức giá mà nhiều người có khả năng sở hữu hơn. Cả WHP Global lẫn G-III đều xem sức hấp dẫn đối với nhiều nhóm tuổi là một trong những lý do quan trọng khiến họ quyết định đầu tư vào Marc Jacobs, đặc biệt khi hướng đến khách hàng trẻ.
Theo những nguồn tin về thương vụ lần này, hợp đồng lao động hiện tại của Jacobs còn khoảng hai năm. Nhà thiết kế hiểu rõ những rủi ro đi kèm với tham vọng tăng trưởng, nhưng ông cũng biết mình muốn gì. Điều đáng chú ý là những ưu tiên của ông dường như không quá khác biệt so với mục tiêu của các chủ sở hữu mới.
“Tôi chỉ muốn ngay từ đầu, chúng ta xây dựng được một mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau. Tôi tôn trọng năng lực kinh doanh của các bạn, còn các bạn tôn trọng khả năng sáng tạo và tư duy thiết kế của tôi. Sau đó, chúng ta cùng tìm cách thực hiện mọi thứ một cách chân thực và chính trực. Khi làm được điều đó, chúng ta có thể kiếm được nhiều tiền và tất cả đều hài lòng”, ông nói.
Trong bối cảnh thị trường xa xỉ suy giảm kéo dài, LVMH bắt đầu rà soát danh mục hơn 75 thương hiệu, trong đó có Marc Jacobs – Thương hiệu Mỹ cuối cùng thuộc bộ phận thời trang và đồ da chủ lực của tập đoàn. Dù đạt doanh thu khoảng 800 triệu USD trong năm 2025, bao gồm hoạt động cấp phép, thương hiệu vẫn đối mặt với những thách thức trong hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Dưới sự điều hành của Eric Marechalle, Marc Jacobs đã có lãi nhờ tập trung vào các phụ kiện thương mại, đặc biệt là The Tote Bag. Tuy nhiên, khoảng 90% doanh thu của thương hiệu, không tính cấp phép, đến từ túi xách và phụ kiện. Điều này tạo nên sự tương phản giữa danh tiếng sáng tạo của nhà thiết kế với cơ cấu sản phẩm thực tế.
Vấn đề còn nằm ở sự khác biệt về định vị. Trong khi LVMH tập trung vào phân khúc xa xỉ cao cấp, Marc Jacobs có thế mạnh ở thời trang đương đại với mức giá dễ tiếp cận hơn. Nhà thiết kế thừa nhận đội ngũ chưa thể theo đuổi dòng trang phục may sẵn ở phân khúc giá hợp lý đủ lâu để phát triển, phần lớn vì thiếu nguồn lực tài chính cần thiết.
Tháng 5, WHP Global và G-III Apparel Group thành lập liên doanh để mua lại Marc Jacobs. Mỗi bên đầu tư 425 triệu USD cho phần sở hữu ngang nhau đối với tài sản trí tuệ của thương hiệu, trong khi G-III tiếp quản hoạt động kinh doanh với tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD. G-III sẽ phụ trách phát triển sản phẩm, phân phối, tiếp thị và bán lẻ; WHP Global dẫn dắt việc mở rộng cấp phép trên toàn cầu.
Thương vụ mở ra cơ hội tăng trưởng, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về tương lai sáng tạo của Marc Jacobs. Một số người trong ngành e ngại các chủ sở hữu mới có thể cắt giảm chi phí, thu hẹp đội ngũ thiết kế hoặc mở rộng cấp phép quá mức, khiến thương hiệu mất đi bản sắc. Đặc biệt, tương lai của những buổi trình diễn vốn là dấu ấn quan trọng trong sự nghiệp Jacobs trở thành câu hỏi lớn.
Bộ sưu tập Xuân Hè 2027 của thương hiệu Marc Jacobs với tên gọi “Gratitude” được giới thiệu vào tháng 6. Dù có tính thương mại rõ ràng hơn những mùa trước, bộ sưu tập vẫn giữ tinh thần lạc quan, phóng khoáng và nét kỳ quặc đặc trưng của nhà thiết kế.
Jacobs khẳng định ông chưa có ý định dừng lại. Ông muốn tiếp tục thực hiện một vài buổi trình diễn mỗi năm, kể chuyện bằng thời trang mà không bị giới hạn bởi khuôn khổ thương mại. Với ông, những khoảnh khắc tìm thấy một màu sắc hoàn hảo hay khám phá chất liệu tuyệt vời vẫn đủ để khiến hành trình sáng tạo trở nên đáng giá.
Morris Goldfarb, lãnh đạo G-III, đặt mục tiêu đưa Marc Jacobs trở thành doanh nghiệp đạt doanh thu một tỷ USD. Tập đoàn kỳ vọng tận dụng kinh nghiệm phát triển các thương hiệu như Donna Karan và DKNY để mở rộng danh mục sản phẩm, tiếp cận khách hàng mới và cải thiện lợi nhuận.
Goldfarb khẳng định thương vụ không nhằm giải cứu một doanh nghiệp gặp khó khăn, mà hướng đến giai đoạn tăng trưởng mới. Ông cũng cam kết duy trì các buổi trình diễn và chưa có kế hoạch thay đổi lớn về đội ngũ quản lý. Trụ sở của Marc Jacobs tại Spring Street, New York, sẽ tiếp tục được giữ lại trong giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, G-III sẽ đánh giá lại hiệu quả của mạng lưới cửa hàng, đặc biệt là những điểm bán nguyên giá, đồng thời cân nhắc điều chỉnh danh mục sản phẩm theo từng kênh phân phối. Một dòng thời trang may sẵn có giá dễ tiếp cận hơn cũng được tính đến, nhằm mở rộng khách hàng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào các sản phẩm cao cấp hiện tại.
Đối với Jacobs, câu hỏi không chỉ là thương hiệu có thể phát triển đến đâu, mà còn là liệu ông có tiếp tục giữ được quyền tự do sáng tạo trong cấu trúc kinh doanh mới. Nhà thiết kế từng nhiều lần thất vọng với những giới hạn thương mại, và mối quan hệ với các chủ sở hữu mới sẽ cần thời gian để hình thành sự tin tưởng.
Goldfarb cho biết G-III không xem mọi thương hiệu như nhau. Theo ông, phát triển kinh doanh không có nghĩa là áp dụng một công thức chung, mà cần tôn trọng đặc điểm riêng của từng nhãn hiệu. Dẫu vậy, mục tiêu tăng trưởng vẫn đòi hỏi Marc Jacobs phải mở rộng sản phẩm và thị trường, đồng thời duy trì tính nhất quán trong hình ảnh và trải nghiệm khách hàng.
Với giới thời trang, điều đáng mong đợi nhất là Marc Jacobs có thể tiếp tục sáng tạo mà không phải liên tục nhượng bộ trước những giới hạn thương mại. Trong nhiều năm, các buổi trình diễn của ông nổi tiếng bởi những ý tưởng táo bạo, đôi khi gây tranh cãi, nhưng luôn cho thấy khả năng biến thời trang thành một hình thức biểu đạt cá nhân.
Sau đại dịch, Jacobs thu nhỏ quy mô trình diễn, chỉ mời khoảng 100 khách thân thiết trong ngành và chủ động kiểm soát cách bộ sưu tập được giới thiệu. Ông cho rằng đây là quyết định đúng đắn, giúp bản thân tập trung hơn vào điều quan trọng nhất: Công việc sáng tạo.
Dù vậy, các buổi trình diễn vẫn là khoản đầu tư đáng kể. Chi phí sản xuất mẫu, thuê địa điểm và tổ chức sự kiện khiến việc duy trì chúng không dễ dàng, nhất là khi những bộ sưu tập này chỉ được phân phối tại một số cửa hàng chọn lọc. Với Jacobs, giá trị của trình diễn không chỉ nằm ở doanh thu trực tiếp, mà còn ở khả năng duy trì tiếng nói sáng tạo của thương hiệu.
Nhà thiết kế cũng thừa nhận mình không phải người làm kinh doanh. Ông phù hợp nhất với những công việc đặt ra thử thách về thiết kế và đôi khi cần nhiều thời gian để cân nhắc trước các quyết định thương mại. Trong giai đoạn mới, ông mong muốn được tham gia định hướng sản phẩm và câu chuyện thương hiệu, nhưng vẫn chưa chắc mình muốn can dự sâu đến mức nào.
Khi được hỏi về ý nghĩa của thành công, Jacobs trả lời rằng điều quan trọng là có thể tiếp tục làm công việc mình yêu thích. Ông hy vọng thương hiệu sẽ phát triển theo cách khiến bản thân tự hào, trước hết về thẩm mỹ, sau đó là thành công tài chính. Ở tuổi 63, Jacobs vẫn muốn tiếp tục sáng tạo và giữ vị trí trong đời sống văn hóa đương đại. Thương hiệu đang đứng trước cơ hội mở rộng, nhưng tương lai sẽ phụ thuộc vào khả năng dung hòa hai mục tiêu: xây dựng một doanh nghiệp vững mạnh và bảo vệ cá tính đã làm nên tên tuổi Marc Jacobs.
Như chính nhà thiết kế nhận định, lịch sử có thể lặp lại, nhưng kết quả không hoàn toàn được định đoạt từ trước. Điều đó phụ thuộc vào những người đang viết tiếp câu chuyện của thương hiệu.
