MF History: Onitsuka Tiger từ đế giày lấy cảm hứng bạch tuột đến mối duyên định mệnh với Nike

  • by Thai Khang Pham
  • June 11, 2026

Khi nhắc đến những đôi sneaker mang đậm tinh thần di sản Nhật Bản, Onitsuka Tiger luôn là một trong những cái tên được nhắc đến đầu tiên. Tuy nhiên, đằng sau những sọc Tiger Stripes mang tính biểu tượng hay sức hút của dòng Mexico 66 là một câu chuyện kéo dài gần tám thập kỷ, bắt đầu từ nước Nhật thời hậu chiến, cho đến một chiếc bát salad và thậm chí sự ra đời của Nike.

Mới đây, tập đoàn Asics thông báo sẽ tách riêng hoạt động kinh doanh của Onitsuka Tiger thành một công ty độc lập. Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm gia tăng tốc độ ra quyết định và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu cho thương hiệu, trong bối cảnh nhu cầu dành cho các thiết kế mang cảm hứng hoài cổ của Onitsuka Tiger đang tăng trưởng mạnh mẽ trên toàn thế giới.

Khởi nguồn từ một xúc tu bạch tuộc

Câu chuyện của Onitsuka Tiger bắt đầu vào năm 1949, khi ông Kihachiro Onitsuka thành lập công ty với niềm tin rằng thể thao có thể thay đổi cuộc đời con người. Trong bối cảnh nước Nhật đang từng bước tái thiết sau Thế chiến thứ hai, ông mong muốn tạo ra những sản phẩm giúp thế hệ trẻ phát triển về thể chất lẫn tinh thần.

Ngay từ đầu, bóng rổ là thị trường mà ông hướng đến. Tuy nhiên, những nỗ lực ban đầu không mang lại thành công như kỳ vọng. Bước ngoặt xuất hiện vào năm 1951 trong một tình huống rất đời thường.

Trong bữa ăn, ông Onitsuka bất ngờ nhận thấy xúc tu bạch tuộc bám chặt vào thành chiếc bát salad nhờ các giác hút tự nhiên. Khoảnh khắc ấy đã gợi mở cho ông một ý tưởng táo bạo: Nếu một đôi giày bóng rổ có thể tạo ra độ bám tương tự, các vận động viên sẽ dễ dàng tăng tốc, dừng lại và đổi hướng nhanh hơn trên sân đấu.

Từ nguồn cảm hứng ấy, mẫu giày bóng rổ đầu tiên của thương hiệu ra đời với phần đế được thiết kế các điểm lõm mô phỏng giác hút của bạch tuộc. Không lâu sau đó, đội bóng trung học đầu tiên sử dụng đôi giày này đã giành chức vô địch địa phương, mở ra chương mới cho hành trình phát triển của thương hiệu.

Mẫu giày bóng rổ Onitsuka OK năm 1951, với phần đế lấy cảm hứng từ các giác hút của bạch tuộc

Mối liên hệ ít người biết với Nike

Những năm cuối thập niên 1950 đánh dấu giai đoạn Onitsuka bắt đầu thu hút sự chú ý bên ngoài Nhật Bản khi các sản phẩm của hãng xuất hiện tại các giải đấu quốc tế.

Trong số những người bị thuyết phục bởi chất lượng của Onitsuka có Phil Knight, một vận động viên chạy cự ly người Mỹ, đồng thời là học trò của huấn luyện viên Bill Bowerman. Nhận thấy tiềm năng của thương hiệu Nhật Bản tại thị trường Mỹ, Knight đã đến Nhật Bản để thuyết phục ban lãnh đạo Onitsuka hợp tác.

Năm 1963, lô hàng Onitsuka Tiger đầu tiên được đưa tới Mỹ. Để phân phối sản phẩm, Knight và Bowerman cùng góp vốn thành lập một công ty nhỏ mang tên Blue Ribbon Sports. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai bên không kéo dài. Đến thập niên 1970, Knight và Bowerman chấm dứt hợp tác với Onitsuka và phát triển thương hiệu riêng. Công ty ấy sau này được đổi tên thành Nike – Đế chế thể thao toàn cầu mà chúng ta biết đến ngày nay.

Một đôi Mexico 66 với họa tiết Tiger Stripes mang tính biểu tượng, dấu ấn nhận diện đã trở thành DNA của Onitsuka Tiger suốt nhiều thập kỷ

Mexico 66 và sự ra đời của những đường kẻ huyền thoại

Nếu phải chọn một thiết kế đại diện cho Onitsuka Tiger, đó gần như chắc chắn là Mexico 66. Biểu tượng Tiger Stripes lần đầu xuất hiện vào năm 1966 sau một cuộc thi thiết kế nội bộ của công ty. Ban đầu, các đường sọc này được ứng dụng trên mẫu giày dành cho đội tuyển Nhật Bản chuẩn bị tham dự Thế vận hội Mexico 1968.

Điều thú vị là những đường sọc nổi tiếng ấy không chỉ mang mục đích thẩm mỹ. Chúng được tạo ra như những chi tiết gia cố bằng da nhằm tăng độ ổn định cho phần thân giày bằng vải canvas vốn khá mềm và thiếu cấu trúc.

Theo thời gian, Tiger Stripes trở thành dấu hiệu nhận diện không thể nhầm lẫn của Onitsuka Tiger và Asics. Mẫu giày nguyên bản sau đó được đổi tên thành Mexico 66, như một cách ghi nhớ năm ra đời cũng như kỳ Thế vận hội đã đưa thiết kế này đến với công chúng quốc tế.

Danh tiếng của Onitsuka Tiger không chỉ được xây dựng trên đường chạy hay sân đấu. Đầu thập niên 1970, huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long thường xuyên xuất hiện cùng những đôi giày Onitsuka Tiger mang tông vàng – đen đặc trưng trong quá trình thực hiện bộ phim “Tử vong du hí”. Dù không trực tiếp xuất hiện trên màn ảnh, hình ảnh của ông cùng đôi giày này đã góp phần đưa thương hiệu đến gần hơn với công chúng châu Á.

Ba thập kỷ sau, Onitsuka Tiger tiếp tục có màn trở lại ngoạn mục nhờ điện ảnh. Trong bộ phim “Kill Bill”, nữ diễn viên Uma Thurman xuất hiện với đôi giày màu vàng điểm sọc đen như một sự tri ân dành cho hình tượng của Lý Tiểu Long trước đó.

Hiệu ứng từ bộ phim nhanh chóng tạo nên cơn sốt toàn cầu. Doanh số tăng trưởng mạnh mẽ giúp Onitsuka Tiger mở hàng loạt cửa hàng độc lập tại Nhật Bản cũng như các kinh đô thời trang lớn như Paris, London, Berlin, Seoul và Hồng Kông.

Hành trình tái sinh của một di sản Nhật Bản

Năm 1977, Onitsuka sáp nhập với hai doanh nghiệp khác để thành lập Tập đoàn Asics. Kể từ đó, thương hiệu Onitsuka Tiger tạm thời biến mất khỏi thị trường với tư cách một nhãn hiệu độc lập.

Tên gọi Asics được lấy từ cụm từ Latin Anima Sana In Corpore Sano, mang ý nghĩa “Một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể khỏe mạnh”. Triết lý này đến nay vẫn là nền tảng định hướng cho toàn bộ hoạt động của tập đoàn.

Phải đến năm 2002, giữa làn sóng hồi sinh của những đôi sneaker mang tính di sản, Onitsuka Tiger mới chính thức được tái sinh. Các mẫu giày kinh điển như Mexico 66, Ultimate 81 hay Nippon 60 lần lượt trở lại thị trường, mở đầu cho chiến lược mở rộng sang lĩnh vực thời trang phong cách sống.

Onitsuka, GTO và JELENK sáp nhập vào năm 1977 để thành lập Tập đoàn Asics

Không còn giới hạn trong lĩnh vực giày dép, thương hiệu dần phát triển thêm các dòng trang phục và phụ kiện, xây dựng hình ảnh giao thoa giữa di sản thủ công Nhật Bản và thời trang đương đại.

Ngày nay, Onitsuka Tiger được xem là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của Asics. Trong năm tài chính 2025, doanh thu của thương hiệu tăng 43%, đạt hơn 136 tỷ yên. Thành công này cũng là lý do khiến Asics quyết định trao cho Onitsuka Tiger một vị thế độc lập hơn, chuẩn bị cho giai đoạn phát triển tiếp theo trên thị trường toàn cầu.

Gần 80 năm sau khoảnh khắc một xúc tu bạch tuộc vô tình bám vào chiếc bát salad, Onitsuka Tiger đã vượt xa câu chuyện một thương hiệu giày thể thao. Đó là câu chuyện về sức mạnh của ý tưởng, về khả năng tái sinh của một di sản và về cách những khoảnh khắc tưởng chừng bình thường nhất đôi khi lại có thể thay đổi cả một ngành công nghiệp.

library

https://www.kreasiukasah.co.id/booth-container/jutawan288.web.id