Louis Vuitton tưởng niệm “Huyền thoại” chấm bi Yayoi Kusama

  • by Thai Khang Pham
  • August 28, 2026

Nữ nghệ sĩ Nhật Bản từng hai lần hợp tác cùng nhà mốt Pháp vào năm 2012 và 2023 đã qua đời tại Tokyo, hưởng thọ 97 tuổi.

Louis Vuitton gọi Yayoi Kusama là một “Huyền thoại” và “một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của nghệ thuật đương đại”, đồng thời bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi của nữ nghệ sĩ Nhật Bản tại một bệnh viện ở Tokyo.

David Zwirner, phòng trưng bày đại diện cho Yayoi Kusama, cho biết nguyên nhân qua đời của bà là suy đa cơ quan.

“Bà đã định hình cuộc đời và sự nghiệp bằng một tinh thần tự do phi thường, trí tưởng tượng phong phú và tầm nhìn độc đáo, để lại dấu ấn không thể phai mờ trong thế giới nghệ thuật suốt nhiều thập niên qua”, Pietro Beccari, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Louis Vuitton, chia sẻ.

Yayoi Kusama từng hai lần hợp tác cùng Louis Vuitton, vào năm 2012 và một lần nữa vào năm 2023. Những họa tiết chấm bi đặc trưng của bà được phủ lên túi xách, phụ kiện và trang phục may sẵn, biến các thiết kế thành những món đồ được săn đón, sưu tầm với giá trị cao trên thị trường chuyển nhượng.

Yayoi Kusama được biết đến rộng rãi với nỗi ám ảnh dành cho hình chấm bi. Bà bắt đầu vẽ chúng từ năm 10 tuổi, rồi đưa hình ảnh ấy lên tranh vẽ, thân cây, những căn phòng rộng lớn và thậm chí cả cơ thể con người. Bà xuất hiện trên sân khấu nghệ thuật từ thập niên 1950, đồng thời thử nghiệm nhiều hình thức sáng tác như tranh ghép, điêu khắc mềm và nghệ thuật trình diễn.

Louis Vuitton từng góp phần đưa tên tuổi Yayoi Kusama đến gần hơn với công chúng khi bà vẫn còn hoạt động khá âm thầm trong những năm đầu sự nghiệp. Nhà mốt dựng những tác phẩm điêu khắc khổng lồ mô phỏng hình ảnh nữ nghệ sĩ, với cây cọ trong tay, bên ngoài trụ sở tại Paris, các cửa hàng lớn của thương hiệu và cửa hàng Harrods ở London.

Theo David Zwirner, Yayoi Kusama “vẫn tiếp tục vẽ cho đến thời gian trước khi qua đời” và tên tuổi của bà sẽ được ghi dấu trong lịch sử nghệ thuật.

“Ngôn ngữ nghệ thuật của Kusama đã tác động sâu sắc đến lịch sử của nghệ thuật tối giản, nghệ thuật đại chúng và nghệ thuật trình diễn. Trong những năm gần đây, các công trình sắp đặt quy mô lớn của bà còn tiên phong định hình một hình thức nghệ thuật mà ngày nay thường được gọi là nghệ thuật trải nghiệm”, ông chia sẻ, nhắc đến loạt tác phẩm “Những căn phòng gương vô tận” nổi tiếng, từng tạo nên cơn sốt mạnh mẽ trong thời đại điện thoại thông minh và mạng xã hội.

Pietro Beccari cho biết được hợp tác cùng Yayoi Kusama là một vinh dự sâu sắc đối với tất cả thành viên của Louis Vuitton.

“Khả năng sáng tạo vô hạn cùng tầm nhìn độc bản của bà luôn là nguồn cảm hứng to lớn. Xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình, những người thân yêu và những ai từng có đặc ân được làm việc cùng bà. Di sản phi thường của bà sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ mai sau”.

Mối liên hệ đầu tiên giữa Yayoi Kusama và Louis Vuitton bắt đầu từ năm 2006, khi Marc Jacobs, cựu Giám đốc sáng tạo của nhà mốt, gặp nữ nghệ sĩ tại xưởng sáng tạo của bà ở Tokyo. Trong cuộc gặp, Kusama đã tặng nhà thiết kế người Mỹ một chiếc túi Ellipse của Louis Vuitton, trên đó bà tự tay phủ những chấm bi lên bề mặt vải họa tiết đặc trưng của thương hiệu.

Sau đó, Marc Jacobs mời Kusama hợp tác thực hiện một dòng trang phục và phụ kiện vào năm 2012. Một số thiết kế được trang trí bằng họa tiết “dây thần kinh” mang hình dáng như những xúc tu, một trong những hình ảnh đặc trưng trong thế giới nghệ thuật của bà.

Dự án hợp tác lần thứ hai có quy mô lớn hơn được hình thành và hoàn thiện ngay giữa thời kỳ đại dịch COVID-19, thông qua các cuộc họp trực tuyến và công nghệ chia sẻ dữ liệu.

Delphine Arnault, khi đó là nhân vật quyền lực thứ hai tại Louis Vuitton, từng chia sẻ trước thời điểm bộ sưu tập ra mắt rằng một trong những khía cạnh nổi bật trong nghệ thuật của Kusama là niềm hạnh phúc. Vì vậy, sau những tháng ngày đại dịch, sự gặp gỡ trở lại giữa thế giới của Louis Vuitton và Yayoi Kusama được kỳ vọng sẽ mang đến một nguồn năng lượng tươi mới.

Trong một cuộc phỏng vấn năm 2012, Kusama từng nhìn lại bộ sưu tập được bà bán tại Bloomingdale’s vào thập niên 1980.

“Dù là một tác phẩm điêu khắc hay một bộ quần áo, với tôi, chúng đều giống nhau. Đó là sáng tạo của mình. Không có sự khác biệt nào cả. Tất cả đều là một phần trong nghệ thuật của mình”, bà từng nói.

“Tôi sẽ là một nghệ sĩ cho đến cuối cuộc đời. Nếu sức mạnh của nghệ thuật có thể chạm đến trái tim con người, đó là một điều tuyệt vời. Vậy tại sao không tìm đến sự hỗ trợ của kinh doanh? Theo nghĩa đó, với tôi, kinh doanh cũng có thể trở thành một dạng nghệ thuật, đặc biệt là trong thế giới thời trang”.

library