Di sản này không đơn thuần bắt đầu từ gu ăn mặc, mà từ cách các CEO biến sự lặp lại trở thành bản sắc. Với Steve Jobs, áo cổ lọ đen, quần Levi’s 501 và giày New Balance (đặc biệt là các dòng 991, 992) là một dạng “giao diện người dùng” cho chính con người ông. Cũng như cách Apple tối giản hóa trải nghiệm sản phẩm, ông tối giản hóa chính mình.
Ở đây, sneakers không phải là thời trang mà là “công cụ” nhận thức. Việc ông mang cùng một kiểu giày mỗi ngày không chỉ tiết kiệm thời gian ra quyết định, mà còn vô thức tạo ra một “tính nhất quán thị giác” quyền lực. Người ta không cần nhìn logo Apple, chỉ cần nhìn hình ảnh ấy trên sân khấu là đủ. Điều thú vị là những đôi giày vốn bị xem là “tầm thường”, thậm chí hơi lỗi thời, lại trở thành tiền thân cho xu hướng “dad shoes” nhiều năm sau — một minh chứng rằng quyền lực văn hóa thường đi trước thị trường.
Khi chuyển sang Tim Cook, câu chuyện sneakers không biến mất mà còn tiến hóa. Anh không sở hữu phong cách mang tính biểu tượng mạnh như Jobs, nhưng anh lại vận hành trong một hệ sinh thái nơi biểu tượng có thể được “đầu tư hóa”. Việc ông chi hàng triệu USD để mua cổ phiếu của Nike không chỉ là một quyết định tài chính cá nhân, mà cco2n phản ánh cách các CEO công nghệ ngày nay hiểu về ảnh hưởng: Không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn tham gia vào dòng chảy giá trị của các ngành liên quan.
Sneakers, dưới thời Cook, không còn là dấu ấn cá nhân mà trở thành một dấu ấn trong mạng lưới quyền lực – Nơi thời trang, dữ liệu, thương hiệu và thị trường vốn giao nhau. Nếu Jobs dùng sự tối giản để tập trung vào tương lai, thì Cook dùng sự kết nối để mở rộng hiện tại. Trong bối cảnh đó, một đôi sneakers có thể vừa là sản phẩm tiêu dùng, vừa là tài sản tài chính, vừa là biểu tượng văn hóa.
Hình ảnh Steve Jobs với đôi sneakers New Balance 992
Đến John Ternus, câu chuyện lại rẽ sang một hướng tinh tế hơn. Gia nhập Apple từ năm 2001, Ternus lớn lên trong chính hệ sinh thái đã được Jobs định hình và Cook mở rộng. Nhưng thay vì tiếp tục khuếch đại biểu tượng, ông dường như chọn cách tiếp nối “di sản” đó một cácch thầm lặng. Những đôi giày buộc dây tối giản từ Cole Haan hay sneaker vải nhẹ của Lems không nhằm gây chú ý mà gần như hòa vào tổng thể hình ảnh.
Chính sự “biến mất có chủ đích” này lại mở ra một tầng nghĩa khác của quyền lực. Trong một thế giới đã bão hòa biểu tượng, việc không tạo ra biểu tượng mới có thể là cách kiểm soát nhận thức hiệu quả nhất. Nếu Jobs xây dựng một bộ “đồng phục” để định hình tư duy, Cook tận dụng hệ sinh thái để khuếch đại ảnh hưởng, thì Ternus có thể đang thử nghiệm một dạng quyền lực hậu-biểu tượng: nơi sự tin cậy đến từ năng lực và tính nhất quán nội tại, hơn là hình ảnh bên ngoài.
Điều này phản ánh một chuyển dịch sâu hơn trong văn hóa lãnh đạo công nghệ. Từ thời kỳ của những cá nhân mang tính biểu tượng, sang thời kỳ của các nhà điều hành chiến lược và có thể đang tiến tới một giai đoạn nơi quyền lực trở nên “vô hình” hơn, ít phô trương nhưng định hình thời đại.
Trong bối cảnh đó, sneakers vẫn ở đó, lặng lẽ nhưng không hề biến mất. Nó là điểm chạm giữa cơ thể và mặt đất, giữa cá nhân và thế giới. Trong một công ty như Apple, nơi từng chi tiết đều được cân nhắc, đôi sneakers của CEO có thể là thứ nhỏ nhất nhưng gần như chắc chắn không phải là thứ vô nghĩa.
Tim Cook mang giày Nike
