Trong cuộc trao đổi gần đây, CEO Nike Elliott Hill thừa nhận có một biến số mà doanh nghiệp không thể kiểm soát: Tác động từ cuộc chiến Iran. “Chúng tôi kiểm soát những gì có thể kiểm soát”, ông nói như một cách thừa nhận sự bất định đang bao trùm ngành thời trang.
Theo các chuyên gia, sportswear là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất. Không chỉ đối mặt với chi phí vận chuyển tăng và nhu cầu tiêu dùng biến động, bản thân nguyên liệu sản xuất từ vải cho đến đế giày đều phụ thuộc lớn vào dầu mỏ.
Một nhà phân tích nhận định: “Đây là ngành đặc biệt nhạy cảm với giá dầu, vì phần lớn sản phẩm thực chất được tạo nên từ các dẫn xuất dầu khí”. Dù một số xu hướng như đồ tập từ len đang xuất hiện, giới chuyên môn cho rằng chúng khó có thể thay thế hoàn toàn vật liệu tổng hợp trong thời gian ngắn hạn.
Theo Simeon Siegel, chuyên gia phân tích cấp cao, các thương hiệu hiện phải đối mặt với ba câu hỏi cốt lõi: Chi phí sản xuất tăng bao nhiêu, chi phí vận chuyển biến động ra sao và sự bất ổn sẽ ảnh hưởng thế nào đến nhu cầu tiêu dùng. “Đến một thời điểm nào đó, sự bất định có thể khiến người tiêu dùng ngừng mua sắm những mặt hàng không thiết yếu như quần áo hay giày dép”, ông cảnh báo.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, CEO Adidas Bjorn Gulden cho rằng yếu tố quan trọng nhất lúc này không phải là kế hoạch dài hạn, mà là khả năng phản ứng nhanh với thực tế. Một số thương hiệu đã bắt đầu tính đến việc tăng giá. Chủ tịch Asics Mitsuyuki Tominaga cho biết nếu xung đột kéo dài, việc điều chỉnh giá là “điều khó tránh khỏi”.
Trong các cuộc phỏng vấn với chuyên gia ngành, một điểm được nhấn mạnh chính là phần lớn vật liệu trong sportswear từ polyester, nylon, spandex đến cao su tổng hợp đều có nguồn gốc từ dầu mỏ. “Quần áo thể thao, về cơ bản, là dầu mỏ dưới dạng có thể mặc được”, một chuyên gia tư vấn nhận định.
Dữ liệu thị trường cho thấy giá các nguyên liệu này đang tăng mạnh, kéo theo áp lực lớn lên chi phí sản xuất. Trong thời gian ngắn hạn, các thương hiệu vẫn có phương án dự phòn bởi hợp đồng nguyên liệu đã ký trước, nhưng khi bước vào các mùa mốt mới, áp lực sẽ nhiều hơn.
Nếu xung đột kéo dài, việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng có thể trở thành lựa chọn bắt buộc. Một số thương hiệu có thể chuyển hướng sản xuất sang các khu vực gần thị trường tiêu thụ hơn để giảm rủi ro về chính trị. Tuy nhiên, quyết định này không đơn giản. Theo phân tích, châu Á hiện vẫn là trung tâm sản xuất các loại vải kỹ thuật cao, với tay nghề và hệ sinh thái khó thay thế. Việc chuyển dịch có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, đặc biệt là các dòng thời trang cao cấp.
Một câu hỏi lớn được đặt ra trong các cuộc trao đổi với lãnh đạo ngành: doanh nghiệp nên chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn hay chuyển chi phí sang người tiêu dùng? Theo các chuyên gia, đây là quyết định nhạy cảm trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng thắt chặt chi tiêu, đặc biệt khi giá nhiên liệu và hàng thiết yếu tăng cao.
“Ví tiền của người tiêu dùng đang chịu áp lực rõ rệt. Và điều đó sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi mua sắm”, Siegel nhấn mạnh. Tuy vậy, ông cũng lưu ý rằng nhu cầu không hoàn toàn sụp đổ. Đặc biệt tại Mỹ, người tiêu dùng vẫn sẵn sàng chi trả nhưng họ sẽ chọn lọc kỹ hơn về thương hiệu.
Các chuyên gia cho rằng giai đoạn hiện tại sẽ là phép thử rõ ràng nhất về năng lực vận hành của các thương hiệu sportswear. “Bạn không thể đánh giá doanh nghiệp trong thời kỳ thuận lợi, chính trong khủng hoảng, ai vận hành tốt mới thực sự lộ diện”, ông nhấn mạnh.
Trong bối cảnh bất ổn kéo dài, ngành sportswear không chỉ đối mặt với chi phí leo thang, mà còn phải đưa ra những lựa chọn chiến lược có thể định hình lại toàn bộ cách họ sản xuất, định giá và tiếp cận người tiêu dùng trong tương lai.
