Thật ra, chúng tôi đã chuẩn bị cho kỷ nguyên mới này khoảng 2-3 năm trước rồi. Nếu ai theo dõi những nghệ sĩ chủ lực trong công ty như Phương Mỹ Chi hay DTAP thì sẽ thấy hành trình đi đến ngày hôm nay đã được khởi động từ lâu. Đối với Phương Mỹ Chi, từ album “Vũ trụ cò bay”, chúng tôi đã tìm ra công thức dành riêng cho Chi – kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Công thức ấy còn liên tục được nâng cấp, đưa Chi lên một nấc cao hơn – tham gia “Sing!Asia”. Tại đó, chúng tôi không tìm cách chiến thắng bằng mọi giá, mà chỉ muốn đi xa nhất có thể, đưa văn hóa Việt Nam chạm tới càng nhiều người càng tốt.
Với DTAP, câu chuyện còn có phần “táo bạo” hơn bởi thị trường này hiếm có công ty nào đầu tư cho nhà sản xuất âm nhạc như VMAS đang làm. Chúng tôi đã chi một số tiền khổng lồ cho dự án “Made in Vietnam” của DTAP – chuyến đi 15 ngày qua 10 tỉnh thành với 100 con người. Ngay từ đầu, tôi đã xác định đây là dự án không đo bằng lợi nhuận, thậm chí lỗ nặng. Nhưng đổi lại, “Made in Vietnam” đã tạo nên sức hút truyền thông, lan tỏa đúng như kỳ vọng. Và quan trọng hơn là từng bước đã tái định vị vai trò của nhà sản xuất âm nhạc. Tôi rất tự hào về điều này!
Ở Việt Nam, vai trò của nhạc sĩ và nhà sản xuất thường chưa được nhìn nhận đúng mức so với ca sĩ. Trong khi đó, trên bản đồ âm nhạc quốc tế, họ chính là những mắt xích quan trọng, quyết định sự thành công của sản phẩm. Với tôi và VMAS, âm nhạc là nền tảng, và để nền tảng ấy vững, phải có một đội ngũ sản xuất thật mạnh, đủ sức đồng hành cùng định hướng dài hạn. Đó là lý do trong 3 năm đầu, chúng tôi dồn toàn lực xây dựng bộ phận sản xuất âm nhạc, đặc biệt tập trung vào DTAP. Tôi muốn góp phần làm mới cách nhìn và cách đánh giá về những nhà sản xuất âm nhạc cũng như toàn bộ ê-kíp đứng phía sau sân khấu. Bởi để có được 5 phút thăng hoa trên ánh đèn, phía sau là công sức của ít nhất 50 con người, từ vũ đoàn, nhạc sĩ, nhà sản xuất, đến các bộ phận khác như marketing, social, quản lý… Và để hoàn thiện một dự án, nhanh thì mất nửa năm, lâu thì có thể kéo dài cả một năm trời.
Bên cạnh đó, công việc quản lý nghệ sĩ cũng thường bị hiểu sai. Nhiều người nghĩ đơn giản chỉ là liên hệ công việc, ký hợp đồng hay sắp xếp lịch trình. Nhưng thực tế lại nặng nề và đòi hỏi nhiều hơn thế. Ở công ty tôi, mỗi nghệ sĩ đều phải có chiến lược dài hơi, một lộ trình được thiết kế từ A đến Z. Với Phương Mỹ Chi, tôi mất cả một năm để trò chuyện, “bóc tách” tính cách, nhận diện điểm mạnh – yếu. Chi gắn bó quá lâu với hình tượng ca sĩ nhí, vì vậy, chúng tôi buộc phải tìm cách tái tạo hình tượng, để có được một Phương Mỹ Chi như hôm nay, sau hơn mười năm hoạt động nghệ thuật.
Với bản thân, tôi vẫn luôn coi mình là “người đứng sau của những người đứng sau”. Nhưng ở vị trí ấy, chưa bao giờ tôi cảm thấy thảnh thơi. Đằng sau khoảnh khắc rực rỡ ngắn ngủi trên sân khấu là cả một hành trình dài đầy mồ hôi, áp lực và thử thách. Chính những thử thách, những áp lực đó mới tạo nên giá trị khác biệt mà hiếm công việc nào mang lại. Và khi đã một lần chinh phục được, tôi lại càng thấy gắn bó hơn, trân trọng hơn trách nhiệm của mình, và cũng vì thế mà càng thêm yêu nghề.
Tôi nhận ra thị trường Việt Nam ngày càng tiềm năng nhưng vẫn tồn tại vài bất cập. Tôi đã dành thời gian đi Hàn Quốc, Trung Quốc, tìm tòi, học hỏi và nghiên cứu các vấn đề của thị trường âm nhạc gặp phải. Tại sao có rất nhiều nghệ sĩ thành công khoảng 3-5 năm rồi chững lại? Tại sao Việt Nam có nhiều cái tên vụt sáng rồi biến mất?…
Evoto
Thị trường nước ta hiện nay vẫn vận hành chủ yếu theo công thức quen thuộc: Nghệ sĩ tìm nhạc sĩ mua demo, rồi tìm một người hòa âm phối khí, tìm ekip quay MV, tìm team PR cho MV,… Đó là một “dây chuyền” sản xuất mà đôi khi, chính những con người đó chẳng hề biết nhau. Cách làm đó vẫn có thể mang lại thành công nhưng tôi có một con đường khác, chặt chẽ và bền vững hơn. Và công ty chúng tôi đã chọn phương pháp “nhà làm” nhiều nhất có thể, từ sản xuất âm nhạc, xây dựng hình ảnh đến định hướng đường đi. Mọi thứ kết nối thành vòng tròn khép kín, nơi tất cả đều hiểu nghệ sĩ đến từng “chân tơ kẽ tóc”. Nhờ vậy, chúng tôi biết chính xác đâu là điều phù hợp để nghệ sĩ tỏa sáng.
Từ rất sớm, tôi đã nhận ra rằng âm nhạc là thứ ngôn ngữ không cần học cũng hiểu. Dù khác biệt ngôn ngữ, không hiểu lời ca, giai điệu vẫn đủ sức truyền tải thông điệp và chạm đến cảm xúc. Đó là một sức mạnh phi thường – kết nối con người, hàn gắn những vụn vỡ và khiến chúng ta dễ mở lòng với nhau hơn.
Cũng bởi vậy, tôi luôn khao khát giới thiệu với thế giới sự phong phú trong bản sắc âm nhạc Việt Nam. Âm nhạc không chỉ tác động mạnh mẽ đến dòng chảy văn hóa, mà còn là cách để người ta hiểu sâu hơn về đất nước và con người. Văn hoá vốn là sức mạnh mềm có độ lan tỏa khủng khiếp, và âm nhạc là chiếc cầu khiến mọi người tò mò, yêu thích rồi tìm hiểu nhiều hơn.
Khi làm việc với các ê-kíp quốc tế, tôi nhận ra rằng khi nhắc đến nhạc Việt Nam, họ thường chỉ nghĩ đến âm thanh của nhạc cụ dân tộc – những thứ vừa quen thuộc trong hình dung, vừa đặc trưng trong sự thiếu vắng ở đất nước họ. Nhưng thực tế, chất liệu nhạc Việt còn đa dạng, sáng tạo và đổi mới hơn rất nhiều.
Tôi dành cho âm nhạc một tình yêu rất lớn. Hồi nhỏ, tôi có một chiếc máy nghe nhạc hỏng loa. Không đủ điều kiện mua mới, tôi đã tháo loa xe máy, nối dây thủ công để tiếp tục được nghe nhạc. Âm nhạc đã đồng hành cùng tôi suốt tuổi thơ, lấp đầy những khoảng trống trong ngày bằng sự êm đềm. Chỉ là tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ làm công việc liên quan đến nó, hay ngồi ở vị trí như bây giờ. Có lẽ, cuối cùng vẫn là “nghề chọn người”.
VMAS không mang tham vọng định hình thị trường bởi điều đó gần như là bất khả thi. Âm nhạc vốn dĩ đa dạng, nhiều tầng nhiều lớp, vô số phân khúc khác nhau. Có những phân khúc mà phần đông công chúng thậm chí ít khi để ý nhưng lại “thống trị” một vùng văn hóa.
Âm nhạc không tuân theo khuôn khổ hay chuẩn mực nào; sự yêu thích luôn mang tính tự nguyện. Vì thế, thay vì ôm mộng thâu tóm hay định hình, tôi chỉ mong VMAS làm tốt nhất trong phân khúc của mình, cho khán giả của mình. Thế là đủ.
Nhiều nghệ sĩ hay đùa gọi tôi là “phát xít” vì sự khó tính và nguyên tắc cứng nhắc. Chẳng hạn, khi làm việc với nghệ sĩ, chúng tôi chỉ bán quyền sử dụng chứ không bao giờ bán bài hát. Bạn có thể đặt hàng, chúng tôi sáng tác cho bạn, bạn được quyền sử dụng, nhưng bản quyền vẫn thuộc về công ty. Dù có trả giá cao đến đâu, tôi cũng không thay đổi nguyên tắc đó.
Hay trước khi bắt đầu một hợp tác, tôi luôn muốn có thời gian trò chuyện, đôi khi chẳng bàn đến âm nhạc mà chỉ nói về đời sống, để hai bên thực sự hiểu nhau. Trong quá trình làm việc, ca sĩ cũng phải tham gia vào sản xuất âm nhạc, chứ không chỉ đơn giản góp giọng và trình diễn. Vì chỉ khi họ thực sự nhập cuộc, mới có thể truyền tải trọn vẹn mạch cảm xúc và khẳng định được màu sắc âm nhạc của chính mình.
Có thể điều đó khiến một số người thấy khó chịu, nhưng với tôi, sự kỷ luật ấy chính là cách giữ sự tôn nghiêm cho bản thân, đồng thời đảm bảo đường hướng và chất lượng của VMAS.
Đến thời điểm hiện tại, tôi thấy mô hình mình đang làm vốn dĩ ít người chọn, thì hiển nhiên cũng sẽ ít người đồng hành. Nói thật, tôi thất bại nhiều lắm nhưng không phải ai cũng thấy, hoặc là bị giấu đi, hoặc là nhờ ánh sáng thành công che lấp. Tuy nhiên, với tôi, thất bại không phải điều để né tránh, mà là thứ buộc mình phải đối mặt. Mỗi lần ngã chính là một lần mình học làm khác đi, tốt hơn.
Vậy nên, tôi không nghĩ mình là “kẻ tiên phong” theo kiểu phải “cầm cờ đi trước”, mà đúng hơn là người dám tìm đường trong những vùng đất ít ai dấn thân. Tôi chọn cách đi khác, có thể hơi cô đơn, nhưng đổi lại, nó cho tôi sự tự do để giữ được nguyên tắc, giữ được chất lượng và quan trọng nhất là giữ được bản sắc. Đó mới là định nghĩa chân thực nhất cho công việc của mình.
Một dấu chấm hỏi. Tôi chưa bao giờ thuộc kiểu người chấp nhận sẵn những gì được đưa ra. Thay vào đó, tôi có thói quen đi sâu vào chi tiết, liên tục đặt câu hỏi với cộng sự, đối tác. Với tôi, càng chi tiết thì công việc càng tốt; câu hỏi gần như không bao giờ thừa, chỉ có sự dễ dãi mới làm hạ thấp chuẩn mực và phai nhạt giá trị thật.
Cảm ơn những chia sẻ của anh.
