Khi thời trang bước vào kỷ nguyên của sự “cố gắng”

  • by Thai Khang Pham
  • February 12, 2026

Đoạn phim thời trang của thương hiệu Burberry ra mắt tháng 10/2024, theo một cách nào đó, đã sớm báo hiệu một chuyển động mới của thời trang và văn hóa đương đại. Trong chín phút, cầu thủ Cole Palmer đi câu cá ở vùng quê nước Anh, hông kịch tính, không cao trào và khán giả chỉ đơn giản được ở lại với sự tĩnh lặng cùng một lát cắt chậm rãi của thời gian và thiên nhiên. Trong bối cảnh những thước phim thời trang ngày càng ngắn, dồn dập và được tối ưu để gây chú ý cho khán giả trong vài giây đầu tiên, lựa chọn kéo dài sự im lặng ấy củ Burberry không phải ngẫu nhiên. Đó là một tuyên bố: Giá trị không nhất thiết phải đến từ “tốc độ”.

Vài tháng sau, Bottega Veneta tiếp tục đi theo tinh thần ấy. Tháng 3/2025, nhà mốt giới thiệu chiến dịch kỷ niệm 50 năm kỹ thuật đan da Intrecciato. Lấy đôi tay làm hình ảnh trung tâm, chiến dịch nhấn mạnh vai trò của con người trong từng công đoạn từ đan da, tạo tác nghệ thuật đến biểu đạt cảm xúc. Tay nghề vốn luôn là nền tảng của thời trang cao cấp, nhưng trong bối cảnh hàng loạt tranh cãi về chất lượng, về việc sản phẩm xa xỉ có thực sự xứng đáng với mức giá của nó hay không, người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi sự rõ ràng. Họ muốn thấy ai đã làm ra món đồ ấy, mất bao lâu, bằng kỹ thuật gì. Các thương hiệu vì thế không chỉ bán sản phẩm, mà còn phải chứng minh được câu chuyện, quá trình tạo tác ra một sản phẩm.

Điều này cũng phản chiếu trong âm nhạc. Album Lux của Rosalía đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ khi nữ nghệ sĩ rời xa cấu trúc pop quen thuộc để thử nghiệm với opera Đức và ca từ bằng 13 ngôn ngữ. Đó là một dự án phức tạp, đòi hỏi người nghe phải tập trung và chấp nhận bước ra khỏi vùng an toàn. Thay vì bị xem là khó tiếp cận, album lại đưa Rosalía lên vị trí dẫn đầu các bảng xếp hạng tại Mỹ, Anh và Tây Ban Nha, đồng thời ghi dấu lần đầu lọt Top 10 Billboard 200. Thành công ấy cho thấy công chúng không hề quay lưng với những sản phẩm đòi hỏi nhiều thời gian và sự chú ý. Ngược lại, họ đang tìm kiếm những trải nghiệm khiến bản thân phải dừng lại và suy ngẫm.

Từ thời trang đến âm nhạc, một điểm chung đang dần lộ rõ: Giá trị của công sức đang được nhìn nhận trở lại. Dấu hiệu xuất hiện ở nhiều lĩnh vực. Các thương hiệu như Jil Sander, Dior hay Miu Miu tìm đến văn chương. Giới trẻ chọn máy ảnh phim, điện thoại cơ bản hay đĩa nhạc vật lý thay vì để mọi thứ gói gọn trong một thiết bị đa năng. Những trò chơi đòi hỏi tư duy như cờ vua thu hút đông đảo người chơi. Hình thể săn chắc đạt được từ quá trình tập luyện nghiêm túc được đề cao hơn những giải pháp giảm cân cấp tốc. Trong đời sống tình cảm, nhiều người thậm chí lãng mạn hóa sự chờ đợi lâu dài thay cho những kết nối chóng vánh.

Vì sao lại là lúc này? Thế giới số được xây dựng để loại bỏ mọi rào cản: Một cú chạm để mua sắm, để giải trí. Mọi thứ trở nên dễ dàng đến mức con người gần như không còn cảm nhận được nỗ lực phía sau. Khi sự tiện lợi đạt đến mức tối đa, cảm giác về giá trị cũng dễ bị lu mờ. Thời trang không đứng ngoài vòng xoáy đó. Nhiều thiết kế ngày nay được tạo ra để xuất hiện trên màn hình điện thoại nhiều hơn là để mặc ngoài đời thật. Điều quan trọng không còn là chất liệu chuyển động ra sao trên cơ thể, mà là hình ảnh ấy trông thế nào trong khung hình. Trang phục trở thành khoảnh khắc thị giác thay vì một trải nghiệm sống động.

Sự thay đổi hiện tại cho thấy một mong muốn khác: Khán giả muốn nhìn thấy quá trình, muốn hiểu hành trình phía sau sản phẩm. Họ quan tâm đến nguồn gốc, đến kỹ thuật, đến câu chuyện. Một bộ sưu tập được hoàn thiện bằng tay, một album được xây dựng từ nhiều lớp ngôn ngữ, hay một buổi trình diễn cho thấy dấu vết của thời gian – Tất cả mang lại cảm giác chân thật hơn.

Show diễn thời trang Prada

Điều công chúng tìm kiếm là cảm giác được chạm vào điều gì đó có ý nghĩa. Khi một sản phẩm đòi hỏi sự chú ý và đầu tư thời gian, nó nhắc chúng ta rằng phía sau đó là bàn tay và tự duy của con người. Chính sự hiện diện ấy tạo nên kết nối. Trong các buổi trình diễn gần đây, nhiều thương hiệu đã cho thấy hướng đi này. CHANEL hay Sandy Liang tăng cường sử dụng minh họa vẽ tay như một cách cân bằng với hình ảnh được thiết kế bằng máy tính. Tại show nam Thu Đông 2026 của Prada, những chi tiết như gấu tay áo lấm bẩn hay áo khoác mang dấu vết từng được sử dụng gợi nhắc vẻ đẹp của thời gian – Thứ đang dần bị lãng quên trong chu kỳ sản xuất quá nhanh của cái gọi là “Fast Fashion”.

Liệu xu hướng này có tiếp tục hay không, mà là nó sẽ được thực hiện đến đâu. Công chúng ngày nay đủ tỉnh táo để phân biệt giữa giá trị thật và sự phô bày hình thức. Từ chối sự dễ dãi của kỷ nguyên số là một bước tiến, nhưng điều quan trọng hơn là tìm lại cảm giác sống động trong từng trải nghiệm. Khi thời trang không còn quá dễ dàng. Đó là mong muốn khôi phục cảm giác sống động trong từng trải nghiệm từ cách một chiếc áo được may, một ca khúc được viết, cho đến cách chúng ta thưởng thức chúng. Trong một thế giới nơi mọi thứ đều có thể diễn ra tức thì, việc dành thời gian cho điều gì đó có chiều sâu có lẽ chính là một lựa chọn mang tính cá nhân mạnh mẽ nhất.

Điều công chúng tìm kiếm là cảm giác được chạm vào điều gì đó có ý nghĩa mà các sản phẩm thời trang mang lại như việc tôn vinh tay nghề thủ công của các thương hiệu lâu đời

library