Sau kỷ nguyên tại Dior với thông điệp nữ quyền mạnh mẽ, Giám đốc sáng tạo Maria Chiuri bước vào Fendi bằng tinh thần cộng hưởng. Bộ sưu tập trình diễn chung cho cả nam và nữ xóa nhòa ranh giới của hai giới, thay bằng ý niệm “Một tủ đồ sẻ chia”. Áo khoác, blazer hay quần âu chỉ thay đổi về kích cỡ, còn cấu trúc và tinh thần được giữ nguyên. Tham vọng của bà rất rõ ràng: Tạo nên những món đồ mà ai cũng khao khát.
Đối thoại với di sản
Tổng thể bộ sưu tập Thu Đông 2026 của Fendi mang tính ứng dụng và sự chuẩn mực. Sắc đen chiếm lĩnh sàn diễn thể hiện sự tiết chế và thanh lịch của chính Giám đốc sáng tạo Maria Chiuri. Những thiết kế may đo hai hàng khuy, áo khoác dạ len, chân váy xếp ly, đầm ren cocktail và đầm dạ hội chất liệu nhung panne gợi dư âm thập niên 1920 tạo nên một nhịp điệu cổ điển, dễ tiếp cận nhưng được hoàn thiện kỹ lưỡng.
Xen giữa đó là chất liệu denim, cảm hứng quân đội, chút phóng khoáng bohemian và một vài điểm nhấn phá cách như áo gilet viền lông mang sắc thái dân gian, jumpsuit phi công xanh rêu hay jacket mô-tô cá tính. Phom dáng chữ X với phần cổ chữ V sâu kết hợp phần thân dưới mở rộng trở thành cấu trúc xuyên suốt, vừa mềm mại vừa dứt khoát dành cho những chàng trai và cô gái Fendi.
Nếu có một bước đi táo bạo, đó chính là việc Chiuri đặt lại trọng tâm vào lông thú – Cốt lõi tay nghề của Fendi. Trong nhiều năm, chất liệu này từng được tiết giảm trước áp lực dư luận ở nhiều thị trường. Nhưng lần này, nguồn gốc lông thú hiện diện rõ ràng trên ve áo, cổ áo, tua rua, trenchcoat và đặc biệt là những mảng da ghép thủ công thành họa tiết hoa như ren trên nền da đen dài. Đáng chú ý, các thiết kế lông ấn tượng nhất lại dành cho nam giới như blazer nhuộm xanh lông dài, áo khoác chắp vá, hay mẫu áo gợi nhớ quá khứ của nhà mốt. Một thiết kế nữ gây ấn tượng với những mảnh lông khâu trên nền camouflage.
Tất cả nằm trong dự án mới mang tên “Echo Of Love” – Nơi khách hàng có thể mang những món đồ lông thú sẵn có đến xưởng thủ công của Fendi để tái thiết kế. Với Chiuri, giá trị của một món đồ không chỉ nằm ở vật liệu mà còn ở ký ức và cảm xúc cá nhân được gửi gắm bên trong.
Những chiếc cổ áo rời bằng da hoặc cotton, đeo như vòng cổ trên suit và đầm dạ hội, gợi nhắc đến hình ảnh đặc trưng từng gắn liền với cố Giám đốc sáng tạo Karl Lagerfeld – Người đã định hình mảng lông thú và ready-to-wear của Fendi suốt hơn nửa thế kỷ. Tuy nhiên, trong bộ sưu tập chung này, chỉ phụ nữ mang cổ áo rời – một lựa chọn tinh tế nhưng giàu ẩn ý.
Chiuri tiếp tục truyền thống cộng tác với nghệ sĩ nữ. Khăn quàng bóng đá bằng lông thú khắc họa năm chị em sáng lập Fendi, đi cùng các khẩu hiệu như “Gốc rễ nhưng không mắc kẹt”, được thực hiện cùng nghệ sĩ Ý SAGG Napoli. Một dự án khác tái bản trang sức và đồ họa áo thun của cố nghệ sĩ, nhà thơ Mirella Bentivoglio – Người từng khai thác tính bất cân xứng giới trong ngôn ngữ.
Ở mảng phụ kiện, túi Baguette – Biểu tượng từng được phát triển với sự tham gia của Chiuri trong những năm đầu sự nghiệp – được làm mới bằng kỹ nghệ thêu đính cầu kỳ và xử lý lông thủ công, đồng thời bổ sung dây đeo thứ hai để tăng tính linh hoạt. Triết lý đồ da truyền thống của nhà mốt được khơi gợi rõ ràng, biểu tượng thủ công bên cạnh lông thú.
Giữa không khí sôi động của Tuần lễ Thời trang Milan với hàng loạt màn ra mắt lớn, bộ sưu tập của Chiuri mở đầu bằng một thông điệp điềm tĩnh nhưng kiên định. Bằng cách cân bằng giữa di sản và hiện tại, giữa cá nhân và tập thể, bà không chỉ phác thảo lại phom dáng quần áo mà còn từng bước định hình lại hình khối của chính Fendi trong kỷ nguyên mới.
DNA của Maria Chiuri
Sau khi bộ sưu tập Fendi ra mắt dưới thời đại mới của Maria Chiuri, nhiều người cho rằng các thiết kế của bà là sự nhàm chán và lặp lại tinh thần của thương hiệu trước đó. Thậm chí, công chúng còn nhận định nữ Giám đốc sáng tạo nên đồng hành cùng một nhà thiết kế khác để tạo thành bộ đôi biểu tượng giống như thời còn làm ở Valentino nhằm giúp thương hiệu có sự đổi mới và phát triển trước áp lực cạnh tranh với những nhà mốt khác.
Tuy nhiên, chúng ta phải nhìn. nhận một cách công tâm rằng một Giám đốc sáng tạo đến một thương hiệu mới luôn đem theo tư duy, kỹ năng và góc nhìn mà họ đã mài giũa qua năm tháng. Alessandro Michele tại Gucci là ví dụ kinh điển: Khi ông ra mắt show diễn đầu tiên vào năm 2014, ông không cố tiếp nối bản sắc trước đó hãng đã gầy dựng mà mang vào đó một tầm nhìn riêng – Một phong cách đậm tinh thần Maximalism, giàu chi tiết, một cách chơi màu và họa tiết tuyệt vời với thời trang như “Bản đồ tâm lý” của khách hàng và kết quả là Gucci được tái định vị, trở nên có tiếng nói, tăng trưởng doanh thu một cách mạnh mẽ.
Điều này cho thấy nếu “DNA cá nhân” được chuyển hóa thành một chiến lược sáng tạo rõ ràng chứ không đơn thuần là thể hiện bản sắc của riêng nhà thiết kế đó thì có thể giúp tái sinh một thương hiệu. Mỗi nhà mốt đều có kho lưu trữ (archive) với các thiết kế mang tính biểu tượng, phom dáng, kỹ thuật thủ công, bộ quy tắc thẩm mỹ. Khi người mới gia nhập thương hiệu họ cần quyết định: Ôm trọn di sản và biến nó thành nền tảng, hay đối thoại với di sản bằng cách phá giải, biến tấu?
Khi một nhà Giám đốc sáng tạo mang phong cách cũ vào thương hiệu mới như việc áp đặt thói quen thiết kế của bản thân mà không đọc được bối cảnh văn hóa, lịch sử thương hiệu và nhu cầu khách hàng sẽ dễ dẫn đến lời phán xét rằng “Thiếu sự tưởng tượng” hoặc “Không có một điều gì khác ngoài lặp lại chính mình”. Nhưng, nhiều trường hợp thành công lại là khi Giám đốc sáng tạo biết dùng tư duy thẩm mỹ của mình để điều chỉnh bản sắc của thương hiệu mới theo một góc nhìn khác biệt: Họ mang theo phương pháp, chứ không phải là sự rập khuôn chính mình.
Maria Chiuri thời ở Dior minh họa điều này. Bà kế thừa ngôn ngữ quý phái, thanh lịch đặc trưng của nhà mốt trước đó nhưng đặt thêm tư duy về tính tiện dụng và đường cắt may đặc trưng của bà, tạo ra cảm giác “liên tục nhưng được tái phát minh”. Như vậy, “DNA cũ” có giá trị nhất khi nó trở thành công cụ để đọc và chuyển hóa di sản chứ không phải sự rập khuôn một cách cứng nhắc.
Còn khi đến với Fendi nhiều người đặt câu hỏi: Liệu Maria đang lặp lại chính mình từ thời Dior, những câu slogan, cách xử lý chất liệu ren, denim hay phom dáng vừa phóng khoáng, mạnh mẽ vừa mềm mại ấy có phải là “tàn dư” của một thời vàng son ông từng tạo ra ở thương hiệu nước Pháp? Nhưng, câu hỏi này đã quá cũ, bởi điều nữ thiết kế mang theo không phải là Dior mà là chính mình. Dior từng là nơi bà phát ngôn lần đầu đi trên chuyến hành trình một mình mà không có người bạn đồng hành Pierpaolo Piccioli bằng ngôn ngữ sáng tạo cá nhân, nhưng Fendi mới là không gian nơi bà cho phép ngôn ngữ ấy đối thoại với một biểu tượng huyền thoại sâu sắc.
Nếu Dior là “sân khấu” phô diễn cái tôi đầy nữ quyền, thì Fendi à nơi bà thử thách bản thân trong sự tiết chế, trong giới hạn, trong việc phải hòa mình vào một di sản khổng lồ mà vẫn không đánh mất tiếng nói. Ở đó, Maria không cố vượt qua cái bóng của ai, không Karl Lagerfeld, không Silvia Venturini Fendi, bà chỉ lặng lẽ dùng tiếng nói riêng để tiếp tục một cuộc đối thoại. Một cuộc đối thoại giữa điều đã từng và một tương lai mới. Một cuộc đối thoại giữa bàn tay người nghệ nhân và khát vọng thời đại. Một cuộc đối thoại mà ở đó, Fendi không được “làm mới”, mà được hiểu lại sâu sắc hơn.
Khi làn sóng ra mắt của Giám đốc sáng tạo lắng xuống, ngành thời trang bắt đầu bước vào phép thử lớn: Khả năng chuyển hóa tầm nhìn sáng tạo thành kết quả thương mại bền vững. Một bộ sưu tập gây tiếng vang trên sàn diễn không đủ, các thương hiệu cần đồng bộ từ chiến dịch truyền thông, sản phẩm thương mại, chiến lược giá, không gian bán lẻ đến chăm sóc khách hàng. Điều quan trọng không phải khoảnh khắc bùng nổ, mà là khả năng giữ niềm tin khách hàng. Khi người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ trước mỗi quyết định, những ý tưởng mới cần đủ thuyết phục để khách hàng cảm thấy mình thuộc về thế giới thương hiệu.
Hiện tại, thời trang không thiếu sáng tạo, nhưng điều khó là thay đổi sao cho hợp lý đủ mới để tạo hứng thú, nhưng không quá đột ngột để khách hàng cảm thấy xa lạ. Những thương hiệu bền vững thường không phải là những cái tên ồn ào nhất, mà là những thương hiệu hiểu rõ khách hàng và lựa chọn hướng đi phù hợp. Hiệu quả thực sự của làn sóng thay đổi Giám đốc sáng tạo sẽ không đo bằng truyền thông hay show diễn, mà bằng việc khách hàng quay lại cửa hàng, những thiết kế xuất hiện trong đời sống hàng ngày, và cảm giác vừa quen thuộc vừa mới mẻ để họ sẵn sàng gắn bó thêm một mùa nữa.
Một Giám đốc sáng tạo nếu chỉ “nhân bản” bản thân tại mỗi thương hiệu sẽ đánh mất linh hồn thương hiệu. Nhưng, nếu biết chuyển hóa ngôn ngữ cá nhân để đối thoại với di sản, họ không chỉ duy trì nhịp sống thương hiệu mà còn mở ra con đường cho tương lai. Năm 2025 khép lại với bài học quan trọng: Sáng tạo không chỉ là khoảnh khắc mà là hành trình xây dựng niềm tin, cân bằng giữa quá khứ và tương lai, giữa bản sắc cá nhân và di sản thương hiệu. Những thương hiệu biết kết hợp cái mới với sự thấu hiểu khách hàng sẽ là những người không chỉ tỏa sáng trên sàn diễn mà còn ghi dấu trong đời sống thực sự của người tiêu dùng, tạo nên những dấu ấn lâu bền.
Ảnh: Tổng hợp
