Tôi may mắn có cơ hội cầm được chiếc máy quay camcorder (máy quay phim cầm tay) từ nhỏ và vốn sẵn có đam mê ghi hình các chuyến đi chơi của gia đình, trước khi kịp hiểu phim ảnh là gì. Ngoài ra, lớn lên trong thập niên 90 đối với tôi là may mắn thứ hai, vì đó là giai đoạn mà thế giới có sự bùng nổ cả trong âm nhạc lẫn điện ảnh, đa sắc trong sáng tạo và đề cao tính cá nhân rất nhiều. Những may mắn trong thời niên thiếu đã truyền cảm hứng, nuôi lớn và thúc đẩy tôi theo nghề làm phim.
Thời gian diễn ra cho mỗi dự án điện ảnh của tôi cách nhau khá xa, nên cũng tùy từng thời điểm mà qua đó tư tưởng, tâm tính của tôi đang hướng về một vài điều cụ thể. Nếu may mắn có những lời mời, được đọc qua tóm lược kịch bản, tôi thường chú trọng về bầu không khí của câu chuyện. Tôi quan tâm đến điều đó vì cần xem liệu cách kể chuyện của mình có phù hợp trong môi trường và chủ đề đó hay không. Khi bầu không khí khớp với năng lượng thì sẽ có hướng để mình xây dựng câu chuyện hoàn thiện và tạo ra những hình ảnh ấn tượng.
Dường như tôi thích tả về môi trường là chính. Khắc họa nhân vật chắc chắn rất quan trọng, để từ đó người xem có thể chứng kiến bối cảnh xã hội tác động con người như thế nào. Cách mỗi nhân vật tồn tại trong dòng chảy đó hẳn nhiên sẽ khác nhau, đó là điều tôi luôn muốn thể hiện trong mỗi dự án. Có thể là nổi loạn kịch tính, hay bị bào mòn như bạn nói, cũng còn tùy thuộc nhân vật đang ơ trong bối cảnh chung hay riêng tư. Tôi rất hứng thú với các chủ đề so sánh tính cá nhân và sự đánh đồng.
Tôi thấy việc ai đó sử dụng quyền lực trong cuộc sống đã tự mang những rủi ro nhất định, chứ không riêng với một giới tính nào đó mới có sự trả giá. “Madames Thanh Sắc” chắc chắn sẽ không thiếu những nhân vật cá tính, thậm chí cá biệt, chơi đùa với quyền lực trong môi trường sống của họ, trong một thời kỳ nhiều biến động. Tôi tin là thời nào cũng có phụ nữ ý thức được quyền lực và khả năng của họ, chỉ là họ muốn dùng nó ở mức nào. Đặc biệt là khi cần, như thời các nữ tướng của Việt Nam nữa thì sẽ còn rất nhiều phim nói về khả năng của phụ nữ.
Thanh sắc là ân huệ, nhưng ân huệ lớn thì đường đời sẽ nhiều thử thách gian truân. Nên với tôi đó cũng là một dự báo chẳng lành nhưng đầy sức hấp dẫn, vì cả hai đều là những tính từ mạnh mẽ, và phần nào đó cũng gợi lên nhiều về nội lực của những người sở hữu (những) đặc tính này. Khi hai thái cực này va chạm, đối chọi nhau sẽ tạo ra những hỗn loạn bi tráng, và tôi thích những điều đẹp đẽ lắng lại và hiển lộ sau những bi kịch như thế.
Những biểu tượng về nhan sắc hay quyền lực của Thanh và Sắc cũng chính là gánh nặng của họ, cũng như nhiều lúc chúng ta cũng còn miệt mài theo đuổi hoặc duy trì một biểu tượng gì đó chúng ta khao khát. Trong “Madames Thanh Sắc”, hai người phụ nữ vật lộn với nhau và với đời để chạm tới vạch đích của hạnh phúc, nhưng cũng chính trong bản chất luôn thay đổi và vận động của môi trường, sẽ tạo ra nhiều vạch đích cho họ lựa chọn. Và được tự do lựa chọn là điều làm cho các nhân vật là con người nhất.
Đây là lần đầu tôi được giao tiếp và làm việc cùng chị Hồng Ánh và Thanh Hằng. Thế mạnh hay thói quen của họ như thế nào tôi thật sự không rõ, nhưng cũng không muốn tìm hiểu sâu về những gì đã tồn tại trước đó, mà tận hưởng những gì mình đang và sẽ khám phá được từ khả năng của họ.
Thanh Hằng luôn nhắc về những cảnh mà cô gọi là “vượt qua chính mình” nên tôi nghĩ khán giả sẽ thấy một Thanh Hằng mới mẻ, mặn mòi và đầy cống hiến. Trong khi đó, chị Hồng Ánh có sức mạnh ở đôi mắt và sự truyền cảm ở giọng nói. Tôi đã “bỏ túi” được những thế mạnh đó rồi nên cả chị và tôi đều muốn khai thác thêm các khía cạnh mới, bao gồm cách chị mặc áo dài gần như 99% trong phim này cho mọi tình huống.
Tôi thấy trạng thái “mắc kẹt” là chuyện con người gặp thường ngày. Từ những điều nhỏ như công việc không hoàn thành kịp, cho đến những trách nhiệm lớn hơn với gia đình với cộng đồng. Điều tôi hay mô tả trong phim là ai đưa mình vào những mắc kẹt này, và liệu có ai ngăn mình thoát ra hay không? Thú thật cái ác trong phim tôi hy vọng là chưa cực đoan lắm, nhưng đôi khi việc tả người cũng phải tả phần con trong những lúc tột cùng của sự mắc kẹt.
Cách con người nhân danh cái đẹp, hay lên án cái xấu để làm điều mình muốn với người khác cũng là những lựa chọn, những thay đổi hành vi nhằm tồn tại theo những chuyển động của môi trường mà họ nhận thấy. Như thế nào là đẹp, xấu, đúng, sai, đôi lúc cũng chưa thể phân định rõ được, nhưng tổn thương thì chắc chắn là thứ sẽ ở lại.
Tôi nghĩ là cao trào bùng nổ vì tôi thích nhịp mạnh mẽ, có sự tích lũy để sau cùng chạm được điểm khai phóng tột đỉnh, bạn có thể liên tưởng nó như nhạc rock vậy đó. Còn thông điệp thì lại là thứ tôi không muốn cụ thể hóa, mà tôi muốn nó diễn ra thật lặng lẽ và chừa lại một khoảng không gian nhất định để người xem có thể cảm nhận, chiêm nghiệm và đồng điệu với mình, thay vì dẫn dắt và áp đặt một cách hạn hẹp. Có lẽ điều này cũng phản ánh cuộc sống của tôi khi danh sách các bài hát quen thuộc của tôi cũng toàn nhạc bùng nổ, có thể không rõ nghĩa, nhưng cảm nhận được khao khát của người sáng tác.
Góc nhìn của mỗi người sẽ khác nhau nhưng phần mình, tôi không nghĩ việc của đạo diễn hẳn là lãnh đạo, vì làm phim là việc cả tập thể, cần sự tập trung và phối hợp nhịp nhàng theo đuổi mục tiêu chung. Mỗi khâu sẽ có một người lãnh đạo hoàn thành phần việc của họ, và tới mình vào làm những việc của mình. Tuy nhiên vì làm phim có nhiều áp lực, nên việc cân đối được chất lượng, tính hiệu quả và năng suất, mà không làm tổn hại đến thể chất và tinh thần của ai hay chính mình, là điều tôi quan tâm khá lớn.
“Tự do” cũng chính là từ khóa của các nhân vật trong dự án phim mới của tôi. Phải có tự do thì mỗi cá nhân mới có thể quyết liệt với nguyện vọng của mình. Tôi hình dung nó như một loại “tiền tệ” vậy. Khi mình được sinh ra, mình sẽ có những ràng buộc nhất định, trong túi của mình lúc này chưa có đồng tiền “tự do”. Nhưng khi trưởng thành và bắt đầu xây dựng được con đường riêng, mình sẽ có chút tự do để “mua” quyền tự quyết định, tái định nghĩa hoặc thiếp lập lại những ràng buộc đó sao cho phù hợp với cá tính và lối sống của mình.
Đúng là thời gian kiên trì với nghề giúp tôi rực cháy hơn, nhất là mỗi khi bắt đầu một dự án phim. Tôi luôn tiến về phía trước trong tâm thế “chơi hết mình” với công việc. Chơi là vì tôi được theo đuổi đam mê mỗi ngày cùng những anh chị em tài năng và chuyên nghiệp quanh mình. Hy vọng tâm thế đó sẽ mang lại quả ngọt cho cả ekip.
Cảm ơn những chia sẻ của Thắng Vũ.
